Nederlands: het meest betwiste examen

De examens zijn begonnen. Het examen Nederlands is elk jaar onderhevig aan kritiek. Hoe komt dat?

Vragen bij het filmpje

1 'Uiteenzettingen, beschouwingen en drogredenen', weet jij wat dat zijn? Geef bij alle drie een voorbeeld.
2 Multiple-choisevragen lijken appeltje-eitje, maar het examen Nederlands is het meest betwist van alle examens. Hoe dat komt, zie en hoor je daarna. Vat kort samen wat het probleem is bij het examen Nederlands.
3 Docent Nederlands Kim Weeber pleit voor open vragen: daarmee kun je beter laten zien of je iets begrepen hebt of niet. Wat is het nadeel van open vragen op een examen, denk je?
4 Het juiste antwoord op het voorbeeld van de examenvraag uit 2015 is D: rommelig. Had jij dat antwoord ook gekozen? Leg uit waarom wel of niet. 
5 Kim Weeber zegt: 'Ik begrijp heel goed dat leerlingen dat vorig jaar niet begrepen.' Waar verwijst dat naar?
A Naar de examenvraag van 2015.
B Naar de antwoordmogelijkheden op de examenvraag van 2015.
C Naar het juiste antwoord op de examenvraag van 2015.

Uitdrukkingen - appeltje-eitje
Volgens Onze Taal is 'appeltje-eitje' eigenlijk een samenvoeging van twee uitdrukkingen. Welke zouden dat kunnen zijn?
https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/appeltje-eitje

PSV'ers misdragen zich in Madrid

Fans van de voetbalclub PSV hebben zich, voorafgaand aan de wedstrijd tegen Atletico, ernstig misdragen in Madrid (Spanje). In Europa is er enorme ophef over ontstaan.

Vragen bij het filmpje

1 Over welk gedrag van de PSV'ers is een Europese rel ontstaan?
2 Europa kijkt verbijsterd naar het gedrag van de PSV-fans. Vind je dit woord passend als reactie op het gedrag van de supporters? Leg je antwoord uit.
3 Welke woorden komen bij jou op als je de beelden bekijkt? Kies er drie.
4 Welk woord beheerst de discussie in Spanje?
5 Met welk spreekwoord probeert de supportersvereniging van PSV zich te verdedigen?

Woorden -  woorden kiezen
Werk samen met drie klasgenoten. Noteer alle woorden die jullie hebben genoteerd bij vraag 3. Leg elkaar uit waarom je ze kiest. Kies samen drie woorden die het sterkst jullie gevoelens en gedachten bij de beelden weergeven.

Spelling - leestekens
Op welke twee manieren wordt in de vragen verwezen naar de fans van PSV?
Welke leestekens worden hier gebruikt en welke regels voor het gebruik hiervan ken je?

Vuurwerk? Alleen voor professionals...

Steeds meer organisaties willen een verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten. Volgens hen hoort vuurwerk thuis in professionele vuurwerkshows.

Bekijk het filmpje hier.

1. Wat wordt bedoeld met 'consumentenvuurwerk'?
2. Wat is het doel van het Vuurwerkmanifest?
3. Welke maatregelen worden genoemd in het manifest? Noem er twee.
4. 'Huis-tuin-en-keuken-vuurwerkliefhebber'. Wat bedoelt de verslaggever met deze omschrijving?
5. Welke gevoelens ervaart de jongen bij het afsteken van vuurwerk?
6. Houd jij van vuurwerk? Vertel ook waarom wel of niet.

Spreken, Kijken, Luisteren - kritisch kijken en luisteren
Op welke vraag wordt in het filmpje geen antwoord gegeven?
A Wat vinden mensen leuk aan vuurwerk afsteken?
B Waarom moet consumentenvuurwerk helemaal verboden worden?
C Welke maatregelen kun je nemen om consumentenvuurwerk te beperken?

Schrijven
En jij? Ben jij voor of tegen een vuurwerkverbod voor consumenten. Schrijf een column of ingezonden brief naar de krant waarin je jouw mening uiteenzet.

Spelling
Waarom schrijven we 'huis-tuin-en-keuken-vuurwerkliefhebber' op deze manier?

Jeugdige schoppers gaan op training

Jeugdige voetballers die zich op het veld misdragen, kunnen een strafverkorting krijgen als ze hun leven beteren. De KNVB experimenteert sinds een jaar, samen met bureau Halt, met een agressietraining om het aantal incidenten op de velden terug te brengen.

Vragen bij het filmpje

1. Om welke reden is de voetbalbond dit project gestart?
2. Welke voorbeelden van misdragingen op het veld geeft de voorzitter van de KNVB?
3. In het traject van bureau Halt komen drie dingen aan bod. Welke?
4. Wat kan een geschorste jeugdspeler 'verdienen' als hij de training volgt?
5. Volgens de jeugdtrainer van Quick helpt een boete meestal niet bij misdraging. Waarom niet?

Woorden
De KNVB wil jeugdspelers die zich misdragen in het gareel krijgen. Wat bedoelt de voetbalbond daarmee, denk je?
Zoek het woord gareel op in een (online) woordenboek. Wat betekent het?
Leg een verband tussen het woord gareel en de betekenis van de uitdrukking.

Uitdrukkingen gebruiken
In het gareel kun je ook met andere werkwoorden gebruiken: in het gareel lopen, en (iets of iemand) in het gareel houden. Bedenk zelf een voorbeeldsituatie waarin je de uitdrukking met lopen en houden kunt gebruiken.

Demonstratie in Amsterdam na aanslagen Parijs

In Amsterdam organiseerden moskeeën en synagogen afgelopen zondag een optocht. Op die manier toonden zij hun medeleven met de slachtoffers in Parijs.

Vraag vooraf
Praat met een klasgenoot. Wat weet je al over de aanslagen in Parijs?

 

Bekijk het filmpje hier

Vragen bij het filmpje

1. Langs welke plekken gaat de wandeling?
2. Wat is volgens Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch het doel van terrorisme?
3. Marokkanen krijgen de volle laag. Wat betekent deze uitdrukking? Geef ook twee voorbeelden die in het filmpje worden genoemd. 
4. Moed is het overwinnen van angst, zegt de burgemeester van Amsterdam. Wat is moed niet, volgens hem? 

Bonusvraag
5. 'Nou, kijk maar', zegt de burgemeester. Wat bedoelt hij daarmee?

Spreken, kijken, luisteren
Moedig zijn = je angsten overwinnen.
Wanneer ben jij voor het laatst moedig geweest? Wissel je voorbeeld uit met een klasgenoot en vertel waarom het moedig was.

Maak één van de onderstaande opdrachten:

Telefoongesprek
Stel, jouw Franse vakantievriend(in) belt je op. Hij/zij is erg geschrokken van de aanslagen en bang voor wat er nu verder gaat gebeuren. Welk advies geef je hem/haar?

Persoonlijke brief schrijven 
Stel, je krijgt een email van je Franse vakantievriend(in). Hij/zij is erg geschrokken van de aanslagen en bang voor wat er nu verder gaat gebeuren. Schrijf een korte persoonlijke email terug. Geef advies over wat hij/zij het beste kan doen.

Fit & Vaardig!

In Groningen wordt geëxperimenteerd met Fit & Vaardiglessen. Wat blijkt: kinderen leren beter als ze tegelijkertijd bewegen.

Vragen bij het filmpje

1. Over welk experiment gaat dit filmpje?

2. Welk synoniem voor 'experiment' hoor je in het filmpje?

3. De leerlingen moesten aan het begin best even wennen aan de Fit&Vaardiglessen.
Welke twee redenen noemt de leerkracht daarvoor?

4a. Welke twee positieve gevolgen hebben de Fit&Vaardiglesssen?
4b. Welke signaalwoorden verbinden de twee gevolgen?

5. Beweeg jij wel eens terwijl je iets aan het leren bent? Geef een voorbeeld.

Mening geven
Is de combinatie leren en bewegen ook geschikt voor de middelbare school? Onderbouw je mening met twee argumenten.

Bonusvraag
In het filmpje wordt een spreekwoord niet helemaal op de juiste manier gebruikt. Om welk spreekwoord gaat het? Noteer de juiste vorm én de betekenis.

Sportieve vrouwen

Afgelopen zondag werd weer de jaarlijkse marathon in Amsterdam gelopen. Opvallend was het groot aantal vrouwen dat dit jaar deelnam.

Bekijk het filmpje:

Vragen:
1 Wat is het onderwerp van dit filmpje?

2 Wat is de hoofdgedachte van dit filmpje?

3 Wat betekent: "Ze winden er geen doekjes om" ?

"De balans tussen man en vrouw verschuift steeds meer naar fifty-fifty."
4 Leg in eigen woorden uit wat met deze zin wordt bedoeld.

5 Waarom is hardlopen populair onder vrouwen?

Zweden wint songfestival

De Zweedse zanger Måns Zelmerlöw heeft de zestigste editie van het Eurovisiesongfestival gewonnen. Hij haalde de meeste punten binnen met het nummer Heroes. Het was lang spannend tussen Zweden en Rusland.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1. Hoeveel punten kreeg Zweden en hoeveel punten kreeg Rusland?

2. Wat betekent 'nek-aan-nekrace'?

3. Wat betekent 'trok aan het langste eind'?  En wat betekent dan 'aan het kortste eind trekken'?
Zoek uit waar deze uitdrukking vandaan komt.

4. Wat was vernieuwend aan het optreden?

5. In welke stad waren ze ook blij met de overwinning?

6. Hoe vaak heeft Zweden het songfestival gewonnen?

7. Uit welk land kwam de winnaar van vorig jaar? Als je goed luistert naar de laatste 10-15 seconden van het filmpje, kun je het te weten komen.

Disco in de supermarkt

Dansen tussen de paprikamix, pakken melk en blikken soep. In Amsterdam gebeurde het. Ongeveer vijfhonderd feestgangers vermaakten zich vrijdagavond in de supermarkt.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1 Het filmpje begint met 'Swingend shoppen'. Wordt er ook echt gewinkeld denk je?

2 Wat betekent 'Duizenden mensen hadden er wel oren naar'?

3 Hoe is het idee ontstaan?

4 Wat betekent 'zo ging het balletje rollen'?

5 Moet zo'n feest er vaker komen, vinden de feestgangers?

6 Wat vind jij van het idee?

Grootste rampenoefening in de geschiedenis

Het Nederlandse Rode Kruis is op zoek naar vele duizenden vrijwilligers die mee moeten doen aan de grootste rampenoefening uit de geschiedenis. De mega-oefening is ook bedoeld als stresstest van een nieuw burgerhulpnetwerk van het Rode Kruis. Mensen die aan de oefening willen meedoen kunnen zich opgeven via ready2help.nl.

Bekijk het filmpje:

Vragen:
1 De tekst boven het filmpje hoort bij het filmpje. Heeft het filmpje de informatie die je verwacht?

2 Welke informatie mis je in het filmpje?

3 Voor welk 'publiek' is het filmpje bedoeld, denk je?

4 Wat is het doel van het filmpje? Mensen informeren, overtuigen, activeren of amuseren?
Leg je antwoord uit.

5 Wat vind je van het beeld bij het filmpje? (saai, duidelijk, grappig) Leg je antwoord uit.

6 Welke spreekwoorden en/of uitdrukkingen worden in het filmpje gebruikt?
Wat betekenen ze?

Haal 'babypijl' uit de handel

Het einde van het jaar nadert.
De tijd van vuurwerk nadert.

Bekijk het filmpje.

Vragen:
1 Het filmpje begint met 'Dit is 'm. De babypijl.'
Wat voor woord is 'dit'?

2 Hieronder volgen een aantal zinnen of stukken zin uit het filmpje. Wat betekenen ze?
 a Uit de handel halen.
 b Vederlicht en dus onvoorspelbaar.
 c Nou, dat is de goden verzoeken natuurlijk.
 d ... en die is bullseye in zijn oog terecht gekomen.
 e Zo moeten we een beetje zelfregulerend optreden.

3 Maak onderstaande zin zodat je een kloppende zin krijgt.
(De zin hoeft niet overeen te komen met het filmpje.)
Ondanks dat het legaal vuurwerk is en het niet gevaarlijk is, ...

Medewerkers willen boekwinkel kopen

De boekwinkels van Polare zijn failliet en daarom zijn ze een paar weken geleden allemaal gesloten. Na drie weken sluiting gaan ze weer tijdelijk open. Al deze winkels moeten snel verkocht worden, anders sluiten ze definitief de deuren. Een van deze winkels is Donner in Rotterdam.

Bekijk het fragment.  
Vragen: 

In het filmpje wordt het volgende gezegd: “Ik heb Donner in het hart gesloten” .
1 Zeg in je eigen woorden wat “ in het hart gesloten” betekent.

In het filmpje wordt het volgende gezegd: “Door van deze winkel weer een levendig geheel te maken…”
2 Wat betekent “een levendig geheel “ ?

“Ze weten alles over het reilen en zeilen van de winkel in al zijn facetten.”
3 Omschrijf deze zin in eigen woorden.

Spreekwoorden en uitdrukkingen

In Thialf vond afgelopen weekend het Olympisch Kwalificatietournooi schaatsen plaats. Mark Tuitert schaatste de 1000 meter en werd derde. Na afloop van zijn race geeft hij een reactie op zijn wedstrijd.

Bekijk het fragment.



Vragen
1 Is Tuitert tevreden met de prestatie die hij heeft neergezet? Leg je antwoord uit.
2 Schrijf drie spreekwoorden en/of uitdrukkingen op die Tuitert gebruikt.
3 Wat betekenen de spreekwoorden/uitdrukkingen?

Twitter in de kamer

Jan de Wit van de SP vindt dat er in de Tweede Kamer niet getwitterd mag worden. Er mag ook geen krant gelezen worden en dus mag je ook niet twitteren.

Bekijk het fragment (tot 7:55 min).

Vragen:

1 Waarom vindt Jan de Wit dat er niet getwitterd mag worden in de kamer?

2 De interviewer zegt op een gegeven moment ‘daar komt de aap uit de mouw’. Wat betekent dit?

Prinsjes en kinderpostzegels

Klik op onderstaande link om bij het filmpje te komen:

http://nos.nl/koningshuis/video/354417-prins-claus-maakt-fotos-van-prinsjes-voor-kinderpostzegels.html

Vragen:
1. Je kunt aan veel dingen in dit filmpje zien en horen dat het veertig jaar geleden gemaakt is. Schrijf zo veel mogelijk dingen op die je opvallen. 

2.Wat betekent ‘toeslag’?

3. Wat betekent ‘ten goede komen aan’?

In het filmpje komen twee zinnen voor die je letterlijk en figuurlijk kan uitleggen. 

4. Leg de volgende zinnen letterlijk en figuurlijk uit.

-       Op de vingers tikken

-       De spijker op de kop slaan