Les van je vader

In Nederland zijn niet genoeg leraren. Daarom is op sommige scholen een vierdaagse schoolweek ingevoerd. Eén dag per week vrij dus. Eh, nee.....niet vrij dus.

Vraag vooraf
Valt er op jouw school wel eens een lesuur uit?
Wat moet je dan doen in zo'n uur?

Bekijk de video (klik op de link: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/laatste-videos-nieuws/video/4708406/vierdaagse-schoolweek-door-lerarentekort-alleen-de) 




Vragen bij de video
1 Als Jeroen lesgeeft, heeft hij twee 'rollen'. Welke twee rollen zijn dat?
2 Wat gebeurt er als die rollen onduidelijk zijn?
3 Jeroens dochter vindt dat haar vader niet zo goed lesgeeft. Hoe komt dat, volgens haar?
4 Volgens Jeroen is er één plek die voordeel heeft van een vierdaagse schoolweek. Welke plek is dat? Leg uit wat hij daarmee bedoelt.

Trappen van vergelijking
Het woord veel kun je gebruiken bij de 'vergrotende trap': veel mooier, veel duurder, veel leuker. Waarom kan veel anderser niet?
Welke trap komt er na de vergrotende trap?

Uitdrukkingen

In de video hoor je verschillende uitdrukkingen. Leg in je eigen woorden uit wat ze betekenen. 

Dit gaat helemaal nergens over

Kunst en vliegwerk

Leerkrachten staat het water aan de lippen

Voor wie is Youtube Kids?

Er is een aparte kinderversie van YouTube uitgekomen: Youtube Kids. Maar voor wie is die nu eigenlijk bedoeld?

Vraag vooraf
Kijk jij wel eens filmpjes die waarschijnlijk niet voor jou bedoeld zijn?
Krijg jij wel eens vreemde filmpjes als suggestie van YouTube?

Bekijk de video en beantwoord de vragen



Vragen bij de video
1 Over welk probleem vertelt de jongen die als eerste aan het woord komt (Steijn)?
2 Waarin verschilt Youtube Kids van het gewone YouTube?
3 Wat is de doelgroep van Youtube Kids?
4 Volgens Meglen is Youtube Kids beter voor het taalgebruik. Waarom denkt hij dat?
5 Sam denkt dat hij het saai gaat vinden. Welk argument gebruikt hij?
6 Als laatste zegt Steijn: 'Je moet ook een keer buiten spelen of iets anders doen.' Wat denk je, heeft hij dit zelf bedacht? Leg uit waarom je dat denkt.

Figuurlijk taalgebruik
Steijn gebruikt figuurlijk taalgebruik als hij de filmpjes op Youtube Kids beschrijft. Hoe noemt hij ze en wat bedoelt hij daarmee?

Spelfoutje
Aan het begin van de video is er een spelfoutje gemaakt in de ondertiteling. Heb jij 'm gezien?

Superzwart sorbetje

De lente is begonnen! Het zonnetje piept af en toe al tussen de wolken, de terrasjes stromen vol, er zijn lammetjes in de wei en daar hoort een ijsje bij!

Vragen vooraf
Waar denk jij aan bij de lente?
Wat doe jij het liefste als het na een koude periode weer warm wordt?
Eet je vaak een ijsje? En wat is je favoriete smaak?

Bekijk de video



Vragen bij de video

1 Hoe komt het ijsje aan zijn zwarte kleur?
2 Het zwarte ijsje is een groot succes. Door welke uitdrukking weet je dat?  
3 Het ijsje heet 'Black Ash Icecream'. Waarom gebruikt een Nederlandse ijskraam een Engelse naam voor een nieuw ijsje, denk je?

Instructie
Stel, iemand wil weten hoe je dit zwarte ijsje moet maken. Welke stappen moet je volgen?
Gebruik instructietaal, dus de gebiedende wijs.

Versterkingen
Het woordje git versterkt het woord zwart. Wat betekent git denk je?
Ken je andere versterkingen voor zwart?
Gewoon sorbetijs is meestal wit. Ken je een versterking voor wit?
Bedenk samen met een klasgenoot drie bijvoeglijk naamwoorden die bij de lente passen.
Bedenk samen versterkingen bij de bijvoeglijk naamwoorden.

Lichaamstaal
De verslaggeefster proeft het ijs en vindt het lekker. Haar gezicht drukt daarbij iets anders uit. Hoe kun je die gezichtsuitdrukking uitleggen?

Mmmm... gebakken krekel!

Insecten eten wordt steeds populairder. In Amsterdam is zelfs de eerste 'insectenbar' geopend.

Vraag vooraf:
Heb jij weleens een insect gegeten? Zo ja: Wat vond je daarvan?
Zo nee: Hoe smaakt een insect, denk je? 

Vragen bij de video
1 Welke drie insecten worden geïntroduceerd aan het begin van de video?
2 Hoe smaken de gevriesdroogde sprinkhanen?
3 De presentator Humberto Tan vraagt aan zijn gast Miljuschka Witzenhausen: 'Zie je het gebeuren'? Wat bedoelt hij daarmee?
4 Hoe reageren mensen in Nederland en Europa op het eten van insecten, volgens Miljuschka?
5a 'We eten al best veel insecten, zonder dat we het weten', wordt er gezegd. Welke voorbeelden komen voorbij? Noem er drie.
5b Kijk naar je antwoord op 5a. Wist jij dit? Wat vind je daarvan?
6 En, ga jij binnenkort een krekeltje knabbelen? Leg uit waarom wel of niet.

Letterlijk/figuurlijk
Opmerking A en opmerking B komen uit het fragment. Welke opmerking is letterlijk bedoeld en welke figuurlijk? Leg uit wat de maker van de opmerking bedoelt.
A Het zit tussen je oren.
B Het zit tussen m'n kiezen.

Sweets & Insects
In Amsterdam heet de eerste insectenbar 'Sweets & Insects'. Stel, jij gaat in jouw stad of dorp een insectenrestaurant openen. Bedenk een originele Nederlandse naam voor je restaurant én het beste gerecht dat je serveert. 

Skajakken!

Nijmegen is een bijzondere sport rijker: skajakken!

Vraag vooraf:
Kijk goed naar het woord 'skajakken'. Welke woorden zie je erin? Wat voor sport zou 'skajakken' kunnen zijn?

Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen.

Vragen bij het filmpje:

1 Wat is skajakken?
2 Maarten Holdrinet bedacht skajakken. Welke reden noemt hij daarvoor?
3 Wat was het probleem met de voorlopers van Maartens skajak? Maak de zin af:
Ze rolden wel, maar ....................
4 Welke twee producten combineert Maarten in zijn skajak?
5 Welk doel heeft Maarten met de skajak?
6 Maarten fantaseert over de toekomst: misschien wordt er over tien jaar wel over de hele wereld geskajakt! Wat denk jij, kan het een serieuze en populaire sport worden? Geef twee argumenten voor je mening.

Instructie
Stel, jij skajakt al best vaak en veel. Op het schoolplein trek je behoorlijk de aandacht met je skajak. Een klasgenoot wil het ook proberen. Geef hem of haar een instructie. Begin al je zinnen met een werkwoord.

De verleden tijd van werkwoorden
Kijk naar je antwoord bij vraag 3. Van welk werkwoord komt de tweede persoonsvorm? Is het een zwak of een sterk werkwoord? Wat is het voltooid deelwoord van dit werkwoord?
Maak zelf een zin met de verleden tijd enkelvoud van dit werkwoord. Hoe klinkt dat?

Vockey!
Bedenk zelf een grappige naam voor een sport die twee sporten of twee sportattributen combineert. Zoals 'vockey': hockeyen met een voetbal...

Fiets weg? Vluchteling blij!

In het één na grootste vluchtelingenkamp ter wereld wonen maar liefst 73.000 Syriërs. Het kamp is enorm. De vluchtelingen zijn dan ook maar wat blij met een fiets om zich te verplaatsen!

Bekijk de video via de link: https://youtu.be/K0b-tEwSErs

Vragen bij het filmpje
1 Waarom lópen de mensen in het vluchtelingenkamp niet gewoon van de ene naar de andere plek?
2 In het kamp fietsen alle soorten mensen. Welke woorden gebruikt de verslaggever voor de volgende leeftijdsgroepen:
- oude mensen
- kinderen
3 De Syrische vluchtelingen zijn blij met de fietsen omdat ze zich nu makkelijk kunnen verplaatsen. Wat is er nog meer ontstaan door de komst van de fietsen?
4 Hoe zien de fietsen die naar Jordanië worden gestuurd eruit? Kies een plaatje en leg uit welke woorden uit het filmpje bij jouw keuze passen.

 

Spelling

Kies de juiste vorm van het werkwoord. Leg uit waarom je het kiest!
Als je in Amsterdam je fiets verkeerd parkeerd / parkeert, kan die wel eens in het Jordaanse vluchtelingenkamp terechtkomen. 

Hoe de natuur een grote brand overleeft

Een enorme brand bracht de natuur grote schade toe vijf jaar geleden.
Langzaam komt de natuur weer tot leven.

Vraag vooraf
Bekijk de foto. Waar op de wereld is deze foto gemaakt, denk je? Praat erover met een klasgenoot en leg ook uit waarom je dat denkt.

Vragen bij het filmpje

1 Waar vond de brand vijf jaar geleden plaats?

1a Kijk naar je antwoord bij de vraag vooraf. Verschilde het antwoord? Hoe komt dat?

2 Volgens de boswachter is de natuur erg veerkrachtig. Welke bewijzen ziet hij daarvoor?

3 Later noemt de boswachter het bos 'vitaal'. Welk synoniem ken je voor vitaal?

4 Op de roetroute zie je eigenlijk het verleden en het heden. Wat hoort bij het verleden en wat bij het heden?

Gedicht - beeldspraak

De natuur wordt in het filmpje wel een beetje vergeleken met een mens, nadat die iets ergs heeft meegemaakt. Leg dat uit.

Deze vorm van beeldspraak heeft ook een naam. Ken je die? 

Spelling - vormen van het werkwoord

De onderstaande zinnen zijn afkomstig uit het filmpje. Noteer steeds de juiste vorm van het werkwoord. Overleg met een klasgenoot over de juiste vorm. Kijk daarna de antwoorden klassikaal na.

Het duingebied werd (teisteren - v.d.) door grote branden.  

Na vijf jaar is te zien dat de natuur zich weer (herstellen - o.t.t.).

En ook het bos (vernieuwen - o.t.t.) zich langzaam.

De Roet-route (verklaren - o.t.t.) zijn eigen naam al.

De Roet-route loopt langs alle (verbranden - b.n.) delen in de duinen.

Het gaat daarna weer op in het verdere bos dat hier (groeien - o.t.t.).

Bliep, hoe kan ik u helpen?

Een Amsterdams hotel heeft een nieuwe medewerker: Hugo. Maar Hugo is niet zomaar een nieuwe medewerker: Hugo is een robot.

Vragen bij het filmpje

1 De directeur van het hotel vindt Hugo een aandoenlijk ventje. Wat bedoelt hij daarmee, denk je?
2 De vraag 'Waar is het Anne Frankhuis?', kan Hugo goed beantwoorden. Hoe kan dat?
3 Waarom hoeven de medewerkers van het hotel niet bang te zijn dat Hugo hun baan zal afpakken?
4 Welke taken moet Hugo in de toekomst uitvoeren?

Taalgebruik
In het intro hoor je de volgende zinnen:
'Het is zijn eerste werkdag in het hotel'.
'Hij is jong en moet nog veel leren'. 
Wat is er grappig aan deze zinnen?

Vragen stellen
Schrijf de eerste vraag op die de presentator aan Hugo stelt.
Hoe komt het dat Hugo deze vraag niet begrijpt?

Uitdrukkingen
'Je moet erg op je woorden letten', zegt de presentator. Vind je deze uitdrukking goed gekozen? Leg je antwoord uit.

Vrijheid geef je door

5 Mei Bevrijdingsdag, 4 mei Dodenherdenking. De Rijksoverheid zendt elk jaar een tv-spotje uit om mensen te informeren over deze belangrijke dagen.  

Vragen bij het filmpje

1 In het filmpje hoor je:
We geven het door aan elkaar, we koesteren 't, herdenken 't, we vieren het, omdat het misschien wel het belangrijkste is dat we hebben
Naar welk woord verwijst het en 't in deze zinnen?

2 Wat betekent koesteren? Bedenk drie woorden die je erbij vindt passen. 

3 Sommige woorden in de zinnen van 1 (doorgeven, koesteren, herdenken, vieren) passen bij de beelden in het filmpje. Op welke manier?

Schrijven - slogan 
Vrijheid geef je door is de slogan van dit filmpje. Leg uit wat een slogan is.
Leg in je eigen woorden uit wat de slogan Vrijheid geef je door volgens jou betekent.
Welk beeld is gekozen bij de slogan? Leg uit op welke manier het beeld bij de slogan past.
Bedenk samen met een klasgenoot nog een nieuwe slogan over vrijheid.

In de huid van de scheidsrechter

Op voetbalclub DWS fluiten jonge spelers wedstrijden; zo leren ze hoe het is om scheidsrechter te zijn. En dat heeft invloed op hun gedrag in het veld.

Vraag vooraf
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot.
Doe je aan sport?
Heb je in jouw sport te maken met scheidsrechters?
Gedraag jij je altijd netjes tegen de scheidsrechter? Leg je antwoord uit.

Vragen bij het filmpje

1 Abel en Manou hebben 25 scheidsrechtertjes 'onder hun hoede'. Hoe zoek je op wat deze uitdrukking betekent?
1b Leg uit wat de uitdrukking in bovenstaande zin betekent.

2 Welke opdracht hebben de jonge scheidsrechters?

3 Zicco zegt: "Een ouder moet er gewoon mee stoppen." Wat bedoelt Zicco als hij ermee zegt? Bedenk zelf twee voorbeelden. 

4 Yassine is als speler rustiger sinds hij fluit. Hoe komt dat?

5 De voorzitter van de club DWS zegt dat het 'waanzinnig goed uitpakt' om de jeugd te laten fluiten. Wat bedoelt hij daarmee?

6 Volgens de voorzitter is het goed om jongeren verantwoordelijkheid te geven. Wat leren ze daarvan?

Woorden - associëren
Respect en begrip zijn belangrijk in de sport. Maar niet alleen in de sport, ook in je klas bijvoorbeeld, of in je vriendengroep. Waar denk je aan bij het woord respect? En waaraan bij het woord begrip?
Noteer voor beide woorden vijf woorden die je erbij vindt passen.
Werk daarna in een groepje van vier klasgenoten. Elk groepslid noemt steeds een woord dat hij of zij gekozen heeft. Leg elkaar uit wat je ermee bedoelt.

Rappen over je lievelingsboek

De Kinderjury kiest elk jaar het beste kinderboek. Voor 2016 is daar iets leuks bijgekomen: een wedstrijd voor wie de beste rap maakt over zijn of haar lievelingsboek. Rapper Winne legt uit hoe je die rap maakt.

Bekijk het filmpje hier

Vragen bij het filmpje

1 Een rap bestaat uit een beat en woorden: een couplet en een refrein.
Wat is het verschil tussen een couplet en een refrein? 

2 Winne heeft alvast het refreintje geschreven, dat klinkt zo:
Chillen met de boeken, ben aan het chillen met de boeken
Je hoeft mij niet meer te zoeken maar ik ben niet in m'n eentje
en me nooit aan het vervelen, ik zit een hoek ben aan het lezen
Rijm zie je vaak aan het einde van zinnen. Maar soms rijmen woorden ook midden in de zinnen. Welke woorden rijmen op elkaar in het refrein van Winne?
2b En welke woorden rijmen niet echt, maar klinken wel een beetje hetzelfde?

3 Winne gaat een coupletje schrijven. Welke drie stappen volgt hij? Maak de zinnen af.
1 Maak eerst .........
2 Vorm ..........
3 Zeg of zing .........

4 Denk je dat een coole boekrap ervoor zorgt dat anderen dat boek gaan lezen?

Couplet schrijven
Schrijf nu zelf een couplet. Kies je lievelingsboek en volg de stappen van Winne (vraag 3). Rap je tekst op de beat! (http://www.kinderjury.nl/wedstrijd)

Refrein schrijven
Winne heeft een mooi refrein geschreven, maar misschien kan jij het net zo goed. Schrijf zelf een mooi refrein. Kies klassikaal de beste.

De nieuwe Schijf van Vijf

Het Voedingscentrum presenteert de nieuwe Schijf van Vijf.
De Schijf van Vijf geeft ons informatie over gezond eten.

Vraag vooraf
Praat met een klasgenoot. Wat betekent 'gezond eten' voor jou? Ken je de Schijf van Vijf?

Bekijk het filmpje een eerste keer en maak aantekeningen. Noteer de naam van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. Bespreek je antwoord met een klasgenoot. Zorg dat je samen een compleet beeld hebt. Bekijk daarna het filmpje nog een keer.

Vragen bij het filmpje

1 Het filmpje start met informatie over de keuze die we elke dag moeten maken. Maak de zin af:
Ik wil genieten van het leven en tegelijkertijd...
2 De Schijf van Vijf kent drie uitgangspunten: 1) eet elke dag genoeg uit elk vak, 2) varieer, en 3) geniet. Wat betekent: varieer?
3 Bij welk vak uit de Schijf van Vijf horen de volgende opmerkingen:
1 Eet in alle kleuren van de regenboog... Vak:
2 Je lichaam is je hartstikke dankbaar voor al die vezels... Vak:
3 Wat dacht je van hüttenkäse met reepjes paprika en peper... Vak:
4 Bak je groenten in zonnebloemolie... Vak:
5 Drink vooral kraanwater, thee of gefilterde koffie... Vak:
4 De Schijf van Vijf is geschikt voor 'de Hollandse pot' én voor eten 'uit alle windstreken'. Wat wordt bedoeld met 'de Hollandse pot'? Geef ook twee voorbeelden. En wat is eten uit 'alle windstreken'? Geef ook twee voorbeelden.

Grammatica
Bekijk de zin die je hebt aangevuld bij vraag 1. Staan er een persoonsvorm en onderwerp in het deel dat je hebt aangevuld? Zoja, welke? Zonee, maak de zin compleet met een persoonsvorm en onderwerp.

Robot voor de klas

Op de middelbare school Thamen in Uithoorn wordt geëxperimenteerd met een robot voor de klas.

Vragen bij het filmpje

1 De klas is niet de eerste werkplek van Zora. Op wat voor werkplek wordt Zora al gebruikt?
2 Wat gaat Zora doen in de wiskundeles?
3 Zora is nog 'verre van perfect'. Wat gaat er soms mis? Noem twee problemen.
4 De docent noemt drie soorten leerlingen die Zora goed kan helpen. Wat voor leerlingen zijn dat?
5 De docent had er niet op gerekend dat het zo'n hype zou worden. Wat bedoelt hij daarmee?
6 De docent krijgt in de toekomst een andere rol. Wat voor rol krijgt de robot?

Grammatica en spelling
Welk onderdeel van grammatica en spelling zou Zora makkelijk kunnen uitleggen, denk je? Vertel ook waarom Zora dat goed zou kunnen.

Fictie
Stel, er komt een jeugdboek uit met een robot als hoofdpersonage. Hoe zou de robot heten? Bedenk zelf een goede naam.

Geheime dierennamen

Onlangs werd er een giraf geboren in Artis. Vroeger zou het publiek mee mogen denken over een naam voor het beestje en zou iedereen te horen krijgen hoe het dier gaat heten. Maar vanaf nu gaat dat anders.

Opdracht:
Bekijk het filmpje en bespreek de vragen met een klasgenoot.
a. Welke bekende dieren uit de dierentuin kennen jullie? Hoe heten deze dieren?
b. Welke naam zou je het girafje uit het filmpje geven?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Vogelvrij verklaard

Poep op je hoofd, gefladder in je haren, kaalgevreten land … het is geen pretje als vogels overlast veroorzaken. Maar wat zou jij doen als je honger hebt na een lange reis of pottenkijkers je huis dreigen binnen te dringen en je kinderen willen stelen?

Kijk naar het filmpje van RTV Noord over de noordse stern.

Opdracht:
a Heb jij ook weleens last van vogels? Zo ja, welke vogels zijn het en wat doen ze?
b Wat vind je ervan dat de noordse stern zo lastig is voor de mensen in de Eemshaven?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Red die drone!

Wat doe je als je nieuwe, dure drone in het water dreigt te vallen? De Nederlandse jongen Zwier Spanjer twijfelde geen moment en dook het water in!

Kijk naar het filmpje van Zwier Spanjer.


Opdracht:
a. Heb jij dit filmpje al weleens ergens gezien? Zo ja, waar dan?
b. Heb jij een drone of heb je weleens een drone laten vliegen?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Malinese held beloond

Lassana Bathily is een medewerker van de Joodse supermarkt in Parijs waar vorige
week mensen werden gegijzeld door een terrorist. De Malinese winkelbediende ontpopte
zich als een ware held.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1 Welke heldendaden verrichtte Lassana Bathily?

2 Hoe wordt Lassana Bathily beloond?

3 Hoe komt het dat hij zo werd beloond?

4 Wat vind je van die beloning?

5 Wat betekent het woord 'naturalisatie'?

Tips bij een gebroken hart

Heb jij al eens een gebroken hart gehad? Wat deed je toen? Bekende Nederlanders wordt gevraagd wat je moet doen bij een gebroken hart.

Bekijk het filmpje:

Vragen:
1 'Onder het hart', wat je op de achtergrond ziet staan, is een nieuwe Nederlandse film. Waar worden deze Bekende Nederlanders geïnterviewd, denk je?

2 Er wordt gevraagd wat je kunt doen als je liefdesverdriet hebt. Wat voor film zal 'Onder het hart' zijn, denk je?

3 Welk advies vind je goed?

4 Welk advies vind je niet zo goed?

5 Heb je nog een advies dat niet in het filmpje wordt genoemd?

Vloggen

Op YouTube en andere websites kun je zo veel vlogs kijken als je wilt. Sommige vloggers hebben zelfs honderdduizenden fans! Maar hoe maak je eigenlijk een leuke en goede vlog?

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Overleg daarna met een klasgenoot.
a Kijk jij weleens naar een vlog? Zo ja, welke?
b Waarover zou jij weleens willen vloggen?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Cup-song mogelijk nieuwe hype

Je stem en een bekertje, meer heb je niet nodig voor de nieuwste hype. Je kunt het alleen doen en in een groep. Op Youtube duiken al heel veel filmpjes op van de nieuwe hype: de cup-song.

Bekijk het fragment.



Vragen
1 Hoe komt het dat er ineens veel cup-songs opduiken?
2 Noem drie argumenten waarom het leuk is om een cup-song te maken.