Duncan Laurence in gebarentaal

Duncan Laurence wint het Songfestival, wat geweldig!
Zijn winnende liedje 'Arcade' werd ook vertolkt in gebarentaal door gebarentolk Mirjam Stolk.

Vraag vooraf
Volg jij het Eurovisie Songfestival? Waarom wel of niet?

Bekijk de video (klik op deze link: https://www.ad.nl/video/songfestival-in-gebarentaal-zo-ziet-duncans-lied-eruit~p76556)



Vragen bij de video
1 Welke drie zaken heeft Mirjam nodig om een lied te kunnen tolken?
2 Margreet Joosten is slechthorend. Welke positieve aspecten noemt zij van het tolken van een lied? Noem er vier.
3 Mirjam geeft aan hoe ze te werk gaat. Benoem de drie stappen.
4 Welke onderdelen vindt Mirjam moeilijk om te tolken? Hoe lost ze dat op?

Gedichten en liedjes
Het proces dat Mirjam beschrijft bij stap 3 gebruik je ook als je een gedicht leest. Welk woord ken je hiervoor?

Gebaren
Welke gebaren uit deze video zijn je bijgebleven? Noem er drie. Bij welk woord of welke woorden horen ze?

Arcade in gebarentaal
Bekijk de hele video hier: https://www.youtube.com/watch?v=YbH4fCJvPpo
Zet het geluid een moment uit en kijk alleen naar de gebaren. Waarover gaat het stukje, denk je?

Zweetloze selfies

Sportschool Basic Fit in Amsterdam biedt leden sinds kort de 'no sweat selfie zone'. Hartstikke handig! Maar wat is een 'no sweat selfie zone' eigenlijk?

Vraag vooraf

Maak jij wel eens selfies in de sportschool?

Hoe zorg je ervoor dat je er zo goed mogelijk op staat?

Bekijk de video en beantwoord de vragen

Vragen bij de video

1 Wat is de 'no sweat selfie zone'?

2 Voor welke drie soorten mensen is deze zone bedoeld?

3 Hoe legt de sportpsycholoog de positieve werking van deze zone uit?

Opsomming 

Welke drie attributen zijn er te vinden in de 'no sweat selfie zone'?

Welke drie signaalwoorden verbinden deze drie attributen?

Werkwoordspelling

De sportpsycholoog zegt: 'Ik ben blij dat Basic Fit, naast aandacht voor de fysieke conditie, nu ook aandacht (besteden) aan de mentale fitness van mensen.

Wat is de juiste vorm van besteden in deze zin?

Vraag achteraf

- Weet je wat voor dag het vandaag is?

- Wie speelt zijn of haar rol in deze clip het best: de vrouwelijke influencer (Carolina van Dorenmalen), de marketingmanager van Basic Fit (Erica van Vonderen-Hahn), de sportpsycholoog (Jan Sleifer) of de mannelijke influencer (Nigel van der Horst)? Leg uit waarom je dat vindt.

- Welke andere grappen heb je vandaag gehoord?

Lekkere deuntjes

Bespreek de vragen vooraf met een klasgenoot. 

Luister je graag naar rapmuziek? 

Wie is je favoriete artiest? 

Luister je altijd goed naar de tekst?

Maak tijdens het bekijken van de video aantekeningen. 

Beantwoord daarna de vragen 1 t/m 4. 

Lees daarna de vragen onder 'Beladen', 'Uitdrukkingen' en 'Kan écht niet?' en beantwoord ze. 

Vragen bij de video

1 De meisjes aan het begin van de video worden een beetje verlegen als ze een liedje voorzingen. Hoe komt dat, denk je? 

2 Waar gaan veel rapteksten over, volgens de scholieren? 

3 'Die tekst kon echt niet', zegt één van de jongens in het fragment. Wát kon echt niet? 

4 Welke twee vragen kunnen bezorgde ouders het beste stellen, volgens de psychologe?

Beladen

Ouders moeten het onderwerp niet beladen maken, volgens de psychologe. 

Wat bedoelt ze daarmee? 

Uitdrukkingen

Tijdens het fragment hoor je twee uitdrukkingen. 

'Die tekst kon echt niet'. 

'Hij gaat er echt lekker op'. 

Gebruik jij deze uitdrukkingen ook wel eens? 

Welke andere uitdrukkingen gebruik je die hetzelfde betekenen? 

Kan écht niet?

Wat vind jij: kunnen sommige teksten écht niet? 

Geef je mening en onderbouw je mening met twee argumenten. 

Plog around the block!

Plogging werd genomineerd voor het Woord van 2018.

Vraag vooraf
Weet je wat plogging betekent?
Heb je zelf wel eens geplogd?

Bekijk de video en beantwoord de vragen
Let op: in de video wordt Vlaams gesproken!



1 Wat is ploggen?
2 Waarom klopt de uitleg uit het beginshot: Ploggen = joggen + afval verzamelen niet helemaal?
3 Welke twee argumenten om te ploggen komen in de video aan bod?
4 Gaat de joggende vrouw ploggen of blijft ze gewoon joggen, denk je?
5 Bedenk een mooi Nederlands alternatief voor het woord plogging.

Verkleinwoorden en voornaamwoorden in het Vlaams 
a 'We hebben een 'zakske' bij, we gaan efkes (even) een 'tourske' doen'.
Welk verschil in de vorming van een verkleinwoord in het Nederlands en Vlaams zie je?
b Welke voornaamwoorden gebruikt Wouter als hij zijn ploggingpartner aanspreekt?
Gebruiken wij deze voornaamwoorden op dezelfde of op een andere manier?

Woord van het jaar 2018
a Plogging werd genomineerd voor het Woord van 2018. Een ander woord dat genomineerd was, komt ook 'voorbij' in de video. Welk woord is dat?
b Plogging heeft niet gewonnen. Meer weten over de nominaties en de winnaar?
Bekijk het hier: https://nos.nl/artikel/2261210-nominaties-woord-van-het-jaar-bekend-yogasnuiver-plogging-blokkeerfries.html

Waddenbak

Opeens stond er een auto in de Waddenzee. Hoe kwam die daar?

Bekijk de video en beantwoord de vragen.



Vragen bij de video
1 Door wie werd de auto gevonden?
2 Welk synoniem van plaatselijk wordt gebruikt?  
3 Wat zou het woord 'ijsgang' kunnen betekenen?

Pauzeer de video bij seconde 0:46. Overleg met een klasgenoot.
4 Hoe is de auto er volgens jullie terechtgekomen?
5 Wat vind je geloofwaardiger: de suggestie van de plaatselijke bevolking of de uitleg van de eigenaar van de auto? Leg uit waarom je dat denkt.

Uitdrukkingen
6 In de video wordt geen partij getrokken voor één van beide lezingen van het gebeurde.
Door welke uitdrukking weet je dat?
7 Wat betekent 'Stan is flink de Sjors', denk je?
7a Mogelijk is de uitdrukking een plaatselijke variant van een andere, bekendere uitdrukking. Welke?
7b Bekijk je antwoord op vraag 7. Welke uitdrukking met deze betekenis gebruik je zelf?

Woorden
8 De titel van deze post kun je op twee manieren lezen. Welke?

Nepnieuws: prinses Amalia naar China!

Het was heel even voorpaginanieuws: prinses Amalia, de oudste dochter van koning Willem-Alexander en koningin Máxima, zou de laatste twee jaren van haar middelbare school in China gaan volgen.

Vraag vooraf
Kijk naar de inleidende zin: welk woord maakt de informatie onzeker?

Bekijk de video en beantwoord de vragen


Vragen bij video 1
1 Waarom zou prinses Amalia een tijdje in het buitenland willen zijn, volgens de hoofdredacteur van Privé, Evert Santegoeds?
2 Koning Willem-Alexander heeft tijdens zijn middelbareschooltijd in Wales gestudeerd. Hierover zegt Santegoeds: 'Wales is in onze kleine wereld lang niet meer zo ver als dat het toen was.' Bedoelt hij dit letterlijk of figuurlijk? Leg je antwoord uit. 
3 Welk synoniem voor 'toen' gebruikt Santegoeds een aantal keer? 
4 Voor Santegoeds is dit nieuws waar. In totaal heeft hij daar vijf argumenten voor. Welke?

Waar of niet waar?
Santegoeds werkt bij weekblad Privé. Wat zegt dat over de betrouwbaarheid van het nieuws?

Bekijk de video en beantwoord de vragen


Vragen bij video 2
1 Koning Willem-Alexander zegt: 'Ik heb even gebeld met Amalia, misschien heeft ze iets geregeld.'
Bedoelt hij dit serieus? Leg uit waarom je dat denkt.
2 Welke uitdrukking gebruikt de koning om te zeggen dat het verhaal verzonnen is?

Taal is zeg maar echt mijn ding

Vorige week ging de film 'Taal is zeg maar echt mijn ding' in première. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Paulien Cornelisse.

Vraag vooraf
Gebruik jij vaak stopwoorden en/of uitdrukkingen? Geef een paar voorbeelden.

Bekijk de video en beantwoord de vragen



1 In het boek 'Taal is zeg maar echt mijn ding' worden hedendaagse uitdrukkingen op de hak genomen. Leg deze uit in je eigen woorden. 
2 De film is opgebouwd rond een uitgangspunt en een verhaallijn. Noteer de verhaallijn en het uitgangspunt.
3 Welke uitdrukking is volgens de hoofdrolspeelster nu heel populair?
3b Kijk naar het antwoord van 3a. Gebruiken jij en je klasgenoten en/of vrienden een eigen uitdrukking met dezelfde betekenis?
4 Aan het eind van het fragment noemen de premièregasten hun stopwoorden. Welke ken je? Welke vind je vreselijk? En welke vind je juist leuk?
5 In de titel van de film en boek staan ook een stopwoord én een uitdrukking. Welke?
6 De familie van de actrice zat enorm te 'gniffelen'. Wat betekent gniffelen?

Taalpurisme
'Dit taalpurisme' zegt de voice-over, na de scène over het verkeersbord.
- Wat is taalpurisme?
- Wat hebben taalpurisme, het verkeersbord en de opmerking 'mét aanhalingstekens' van de hoofdpersoon met elkaar te maken?
- Wat is er aan de hand met de zin: 'Als een zoet broodje vliegt het boekje al een half miljoen keer over de toonbank'? Hoe noem je deze taalkwestie?

(werkwoord)spelling
Welke zin is goed?
A Ze hebben allebei een vader, die lijdt aan dementie.
B Ze hebben allebei een vader, die lijd aan dementie.
C Ze hebben allebei een vader, die leidt aan dementie.
D Ze hebben allebei een vader, die leid aan dementie.

Welke spelling is goed?
A BN-er
B BNer
C BNër
D BN'er

Horrorclowns

Op meerdere plekken in Nederland zijn 'killerclowns' of 'horrorclowns' gesignaleerd. Het fenomeen is overgewaaid uit Amerika. Als clowns verklede mensen jagen jong en oud de stuipen op het lijf.

Praat met een klasgenoot. Heb je het nieuws gehoord over de 'killerclowns'? Wat weet je erover?

Lees eerst de vragen 1 t/m 6 goed door. Bekijk daarna het fragment.




Vragen bij het fragment:

1. 'Daarmee is de trend van de horrorclowns nu ook overgewaaid naar Nederland', zegt de presentator. Waar verwijst daarmee naar?
2. Wat zijn pranks?
3. Waarom kunnen we zo langzamerhand niet meer spreken van 'grappenmakerij'?
4. Hoe verklaart de psycholoog het gedrag van de horrorclowns?
5. Welke twee elkaar opvolgende gebeurtenissen zorgden voor een toename van mensen met coulrofobie (angst voor clowns)?
6.  Welke metafoor gebruikt de presentator aan het eind van het filmpje?

Woorden - zou en zouden
Met de verleden tijd van 'zullen' kun je je verschillend uitdrukken. Bekijk de zinnen.
Herschrijf de zinnen zonder 'zou' en 'zouden'.
- De clown zou een 11-jarige jongen ernstig hebben bedreigd.
- Clowns zouden leuk moeten zijn.
- Wat zou je moeten doen als je een clown tegenkomt?

Je mening geven
Wat vind jij van de trend van de horrorclowns: een geintje of een serieus probleem? Geef je mening en onderbouw die met twee argumenten.

Prank
Bedenk zelf een passend Nederlands woord voor de term prank.

Fluiten = niet meer instappen!

De NS start met de campagne: Fluiten = niet meer instappen. Aanleiding is de gevaarlijke situaties die ontstaan als mensen op het allerlaatste moment nog de trein inspringen.

Vraag vooraf
Moet jij weleens rennen om een trein te halen?
Stel, je neemt de trein van 15:10. Is dit dan de instaptijd of de vertrektijd?

Luister hier naar het radiofragment
(let op: radiofragment, geen video!)

Vragen bij het fragment

1 De slogan bij de campagne luidt: Fluiten = niet meer instappen. Welk synoniem voor slogan ken je?

2 De conducteur vindt de slogan wel vlot. Vind jij de slogan en het beoordelingswoord vlot bij elkaar passen? Leg je antwoord uit.

3 Wat vindt de radiopresentator van de slogan? Leg uit hoe je aan je antwoord komt. 

4 Te laat instappen vormt een (steeds groter) probleem. In het filmpje worden meerdere gevolgen genoemd. Welke zijn dat? Verdeel ze over de volgende categorieën:

- gevolgen voor de late instapper;

- gevolgen voor de NS;

- gevolgen voor de andere reizigers;

5 Gevraagd naar een voorbeeld van gevaarlijke situaties zegt de conducteur: 'Tot kinderwagens aan toe'. Welke mening schemert in deze woordkeus door?

6 Kijk terug naar de vraag vooraf. Wat heb je geleerd?

Informatie - schema maken (infographic)

Maak een schema waarin je de gevolgen van te laat instappen inzichtelijk maakt. Je mag het zelf vrij vormgeven (bijvoorbeeld met een infographic).

Jeugdwerkloosheid

Hoe kom je aan een baan als het land waarin je woont een hoge werkloosheid onder jongeren heeft? Isaac uit Ghana heeft zelf een baan geregeld.

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Bespreek je antwoorden met de klas.
a. Waarom is er in Ghana zoveel werkloosheid onder jongeren?
b. Isaac heeft zelf werk geregeld. Hij zegt: ‘Ja, in Ghana. Ik ben trots dat te zeggen. Ik ben niet bang.’ Waarom zegt hij dat hij niet bang is, denk je?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Vleesjunkie kickt af

Documentairemaakster Marijn Frank ontdekte dat ze verslaafd was aan vlees. In de documentaire 'Vleesverlangen' kickt ze af.

Vraag vooraf
Eet jij (veel) vlees? Denk je wel eens na over vlees eten?

Vragen bij het filmpje

1. Op welke manier werd aangetoond dat documentairemaakster Marijn Frank verslaafd was aan vlees?
2. Het schieten op een koe vond Marijn erg luguber. Wat betekent luguber? Noem ook twee synoniemen.
3. Marijn zegt: 'Dan sta je daar als stadsmeisje.' Wat bedoelt ze daarmee?
4. Marijn ging anders denken over vlees. Welk advies geeft ze de vleeseter?

Schrijven - Ingezonden brief / Column schrijven.
Stel, jij hebt de documentaire van Marijn Frank gezien. Je bent het eens met haar advies aan de vleeseter. Of juist niet. Je stuurt een ingezonden brief of column naar een krant of online nieuwssite.
Geef duidelijk je mening en onderbouw die met minimaal drie argumenten.

Beroemde acteur/actrice worden? Zo doe je dat!

Hoe word je een beroemde acteur? Nederlandse sterren geven tips!



Vragen bij het filmpje

1. De crème de la crème van de Nederlandse filmwereld geeft tips. Wat betekent crème de la crème eigenlijk?
2. Wat moet je volgens Ramsey Nasr doen als je vrienden zeggen: 'Onzin dat je wilt acteren!'
3. Wat bedoelt Marijn Fischer als hij zegt: 'Op de toneelschool krijg je gereedschap, een koffertje met gereedschap.'
4. Wat bedoelt Roel Reiné met de 10.000-hourrule?
5. Wat moet je volgens Georgina Verbaan absoluut niet doen?

Bonusvraag
Welk advies zit er achter de uitspraak van Frank Lammers: 'Je kunt tegenwoordig met je smartphone een speelfilm in elkaar draaien!'

Spreken, kijken, luisteren
Kijk nog een keer naar het filmpje. Maak aantekeningen: schrijf zoveel mogelijk adviezen op.
Bespreek de adviezen met een klasgenoot. Welk advies vinden jullie het beste?
Bedenk zelf ook nog twee adviezen voor jongeren die een beroemde acteur/actrice willen worden.

Schrijven - een activerende tekst schrijven
Schrijf nu een activerende tekst met de titel: Zo word je een beroemde acteur of actrice!
Gebruik de adviezen uit het filmpje, én je eigen adviezen. 
Varieer in je tekst, gebruik ook de gebiedende wijs.

Spelling
Uit welke taal is crème de la crème afkomstig?
Hoe heet het gebruikte accent in crème de la crème?

Hollywoodkostuums bij Nederlands Filmfestival

Vanaf 23 september tot 2 oktober vindt het 35e Nederlandse Filmfestival in Utrecht plaats. Het thema is Grenzeloos Nederland. Nederlandse acteurs doen het goed in het buitenland, maar er zijn ook minder bekende Nederlanders die bekend zijn in Hollywood. Bijvoorbeeld de kostuumontwerpster Jeany Temime.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1 De verslaggever zegt: ".... niet alles is wat het lijkt." Wat bedoelt hij hiermee?

2 Geef synoniemen voor de onderstreepte woorden exposeren, noodgrepen en unieke kans.

3 Schrijf de belangrijkste informatie uit het filmpje op en maak er een korte samenvatting van. Gebruik niet meer dan 3 of 4 zinnen voor je samenvatting.

4 Vergelijk je samenvatting met die van je klasgenoten.

De minibieb, een doorslaand succes

Misschien heb je ze zelf ook wel eens zien staan: de volle boekenkast bij het zwembad,  in de supermarkt of buiten onder een afdakje. Nu steeds meer bibliotheken verdwijnen, regelen lezers het uitlenen en ruilen van boeken zelf.

Bekijk het filmpje.

Vragen:
1. Waarom is de frietbakker begonnen met de 'ruilbieb'?

2. Wat is een belangrijke regel bij die ruilbieb?

3. Waarom benadrukt de maker van het filmpje dat de frietbakker dyslectisch is, denk je?

4. Welke functie, naast het uitlenen van boeken, heeft de minibieb in Rutten nog meer?

5. Ken je een minibieb in je omgeving? Maak jij er wel eens gebruik van? Vertel erover.

Giro555 open voor Nepal

Afgelopen zaterdag is Nepal getroffen door een zware aardbeving. Er zijn veel doden en gewonden. Er is geen stromend water en geen elektriciteit. Hulp is hard nodig. De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO) openden daarom Giro555.

Bekijk het filmpje:

Vragen:
1 Wat wordt bedoeld met 'Giro555 openen'?

2 Waarvoor is de actie in eerste instantie bedoeld?

3 Wat bedoelt René Grotenhuis met 'maar daar gaan we ons aan verbinden'?

4 Kleinere hulporganisaties hebben een gironummer waarop geld gestort kan worden. Waarom is dan toch Giro555 geopend?

5 Het is nog niet duidelijk of er een televisieactie komt. Vind jij een televisieactie zinvol? Hoe zou jij zo'n actie aanpakken? Brainstorm erover met je klasgenoten. Mail je goede ideeën naar:
info@giro555.nl

Sjaak Rijke na ruim drie jaar bevrijd

De Nederlander Sjaak Rijke werd in 2011 tijdens zijn vakantie in Mali ontvoerd door
al-Qaida. Om zijn tijd in gevangenschap door te komen bouwde hij elke dag zijn huis
en tuin na in het zand. Hij werd bevrijd door commando's van het Franse leger.

Bekijk de filmpjes:
Filmpje 1:


Filmpje 2:


Vragen:
1 Welke informatie geeft filmpje 1?

2 Welke informatie geeft filmpje 2?

3 Welke filmpje vind je het beste? Leg dit uit met twee argumenten.

4 Filmpje 2 begint met 'Zeer complex, dat was de bevrijdingsactie van Sjaak Rijke.' Vergelijk deze zin met 'De bevrijdingsactie van Sjaak Rijke was zeer complex.' Welk verschil in nadruk vind je in deze twee zinnen?

Verrassing voor treinreizigers

Een sein- en wisselstoring rondom Utrecht Centraal ontregelde vorige week in grote
delen van het land het treinverkeer. Veel treinreizigers hadden er last van. Deze
maandag had de NS een leukere verrassing voor zijn klanten.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1 Wat is de verrassing voor de treinreizigers?

2 De NS-medewerker vertelt dat de actie niets te maken heeft met de vertragingen van vorige week. Wat denk jij hiervan? Leg je antwoord uit.

3 Waarom verrast de NS de reizigers?

4 Wat betekent The random acts of kindness week.

5 Bedenk voor jezelf of je klas een goede actie in het kader van The random act of kindness week . 

Puntje van kritiek

Op donderdagavond drong een man het gebouw van de NOS binnen. De indringer eiste zendtijd. Door bewaking, politie en personeel heeft alert en rustig gereageerd. De politie heeft maar één puntje van kritiek.

Bekijk het filmpje:


Vragen:
1 Wat is het puntje van kritiek van de politie?

2 Waarom heeft de politie deze kritiek? Bedenk twee argumenten.

3 Stel, je werkt bij de NOS. Welke twee argumenten kun je bedenken om die kritiek tegen te spreken?

4 De directeur van de NOS beschrijft twee van zijn medewerkers als 'monter'. Is dit
positief of negatief bedoeld? Gebruik bij je uitleg zijn woorden.

5 Wat betekent 'memorabel'? Hoe maakt de NOS-directeur dit woord duidelijk?

The Interview, best verkochte onlinefilm van 2014

De film The Interview is een Amerikaanse komedie die de oorzaak is voor ruzie tussen de VS en Noord-Korea. In de film krijgen twee klungelige mannen een interview met de Noord-Koreaans leider Kim Jong-un. De CIA vraagt de mannen de leider te vermoorden.
Na het uitkomen van de trailer kreeg filmbedrijf Sony dreigementen en werd het gehackt. De VS beschuldigt Noord-Korea hiervan en boycotten hen. In eerste instantie besloot Sony de film terug te trekken. Nu is besloten de film in 200 bioscopen te draaien. Ook is de film op internet te zien.

Bekijk het filmpje:

Vragen:
1 Hoe komt het, denk je, dat de film de best verkochte onlinefilm van 2014 is?

2 Leg de woordgrap met 'take him out' (for coffee) uit.

3 Leg de grap met Stalin-Stallone uit.

4 Waarom voelt Noord-Korea zich beledigd door de film, denk je?

5 Wat is de betekenis van de woorden gecensureerd, satirisch en patriottisch? Gebruik de context.

6 Zou je de film zelf ook willen zien? Waarom?

Help! De chocolade raakt op!

Met een beetje pech kunnen we over een aantal jaar niet zomaar meer genieten van een chocoladereep of bonbon. Hoe komt dit? En is er een oplossing in zicht?

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Bespreek met de klas de volgende vragen.
a Vind jij jezelf een 'chocoladefreak'? Waarom?
b Als je zou weten dat de chocolade vanaf volgend jaar € 5,00 per reep zou kosten, zou je nu dan chocolade gaan hamsteren? Waarom?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.