Lekkere deuntjes

Bespreek de vragen vooraf met een klasgenoot. 

Luister je graag naar rapmuziek? 

Wie is je favoriete artiest? 

Luister je altijd goed naar de tekst?

Maak tijdens het bekijken van de video aantekeningen. 

Beantwoord daarna de vragen 1 t/m 4. 

Lees daarna de vragen onder 'Beladen', 'Uitdrukkingen' en 'Kan écht niet?' en beantwoord ze. 

Vragen bij de video

1 De meisjes aan het begin van de video worden een beetje verlegen als ze een liedje voorzingen. Hoe komt dat, denk je? 

2 Waar gaan veel rapteksten over, volgens de scholieren? 

3 'Die tekst kon echt niet', zegt één van de jongens in het fragment. Wát kon echt niet? 

4 Welke twee vragen kunnen bezorgde ouders het beste stellen, volgens de psychologe?

Beladen

Ouders moeten het onderwerp niet beladen maken, volgens de psychologe. 

Wat bedoelt ze daarmee? 

Uitdrukkingen

Tijdens het fragment hoor je twee uitdrukkingen. 

'Die tekst kon echt niet'. 

'Hij gaat er echt lekker op'. 

Gebruik jij deze uitdrukkingen ook wel eens? 

Welke andere uitdrukkingen gebruik je die hetzelfde betekenen? 

Kan écht niet?

Wat vind jij: kunnen sommige teksten écht niet? 

Geef je mening en onderbouw je mening met twee argumenten. 

Challenge: stoppen met challenges!

YouTube wil af van de vele challenges en pranks die op hun platform verschijnen.
Waarom en over wat voor challenges hebben we het?

Vraag vooraf
Weet je wat challenges en pranks zijn?
Heb je zelf wel eens meegedaan aan een challenge of een prank?

Bekijk de video tot minuut 3:03 en beantwoord de vragen



Vragen bij de video
1 Welke voorbeelden van gevaarlijke challenges komen voorbij?
2 YouTube kan 'strikes' uitdelen. Wat is een strike?
3 Voor welke overtreding kregen YouTubers al langer strikes?
4 Voor welke overtreding kunnen ze sinds twee jaar een strike krijgen?
5 Waarom zou een populaire YouTuber zich aan de regels houden?

Woorden
Hoe zegt de presentator dat YouTube regels strenger wil maken?
Wat bedoelt de presentator met 'Wat betekent dat concreet?
Kind Alert vertelt dat YouTube manueel video's bekijkt. Wat betekent dat?

Jouw mening
Wat vind jij: ligt de verantwoordelijkheid bij de YouTubers of bij de kijkers? Onderbouw je mening met twee argumenten.

Een shirtje van koeienpoep

In Brabant produceren ze kleding van..........koeienmest! Getsie. Maar wel heel slim.

Vragen bij het filmpje

1 Het filmpje start met de uitdrukking: In Nederland 'hebben we er méér dan genoeg van'.

Waar hebben we meer dan genoeg van?

Op welke twee manieren kun je die opmerking opvatten? 

2 Wat bedoelt de uitvindster als ze zegt: 'Eigenlijk hebben we goud in handen!'

3 We zien een wit 'goedje' in een maatbekertje, het is afkomstig uit de koeienmest. Bedenk een ander woord voor 'goedje'.

4 In het filmpje zie je een aantal producten voorbijkomen die van koeienpoep zijn gemaakt. Noteer ze. Welke vind jij het grappigst en waarom?

5 Hoe kunnen de Nederlandse boeren verdienen aan de koeienmest?

Schrijven - instructie

Kijk nogmaals naar het filmpje. Noteer hoe de koeienmest wordt verwerkt tot een 'goedje' en maak er een instructie van. Let op: gebruik de gebiedende wijs!

Hoe de natuur een grote brand overleeft

Een enorme brand bracht de natuur grote schade toe vijf jaar geleden.
Langzaam komt de natuur weer tot leven.

Vraag vooraf
Bekijk de foto. Waar op de wereld is deze foto gemaakt, denk je? Praat erover met een klasgenoot en leg ook uit waarom je dat denkt.

Vragen bij het filmpje

1 Waar vond de brand vijf jaar geleden plaats?

1a Kijk naar je antwoord bij de vraag vooraf. Verschilde het antwoord? Hoe komt dat?

2 Volgens de boswachter is de natuur erg veerkrachtig. Welke bewijzen ziet hij daarvoor?

3 Later noemt de boswachter het bos 'vitaal'. Welk synoniem ken je voor vitaal?

4 Op de roetroute zie je eigenlijk het verleden en het heden. Wat hoort bij het verleden en wat bij het heden?

Gedicht - beeldspraak

De natuur wordt in het filmpje wel een beetje vergeleken met een mens, nadat die iets ergs heeft meegemaakt. Leg dat uit.

Deze vorm van beeldspraak heeft ook een naam. Ken je die? 

Spelling - vormen van het werkwoord

De onderstaande zinnen zijn afkomstig uit het filmpje. Noteer steeds de juiste vorm van het werkwoord. Overleg met een klasgenoot over de juiste vorm. Kijk daarna de antwoorden klassikaal na.

Het duingebied werd (teisteren - v.d.) door grote branden.  

Na vijf jaar is te zien dat de natuur zich weer (herstellen - o.t.t.).

En ook het bos (vernieuwen - o.t.t.) zich langzaam.

De Roet-route (verklaren - o.t.t.) zijn eigen naam al.

De Roet-route loopt langs alle (verbranden - b.n.) delen in de duinen.

Het gaat daarna weer op in het verdere bos dat hier (groeien - o.t.t.).

Strengere regels voor drones

Drones: leuk speelgoed, hè? Maar in de buurt van een vliegveld kunnen ze levensgevaarlijk zijn. Er komen nu strengere regels voor het gebruik van drones.

Opdracht:
Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen.

a. In het filmpje legt Joost van Doesburg uit wat er kan gebeuren als een drone tegen een vliegtuig botst. Welke twee voorbeelden geeft hij?
b. Maj-Britt van Raalte van Luchtverkeersleiding Nederland komt aan het woord. Hoe komt het dat piloten niet gewaarschuwd kunnen worden als er een drone in de buurt is?
c. Wat vind jij de belangrijkste informatie in het filmpje? Leg je antwoord uit.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Kiki Bertens - Nederlands beste tennisster

De Nederlandse tennisster Kiki Bertens blijft maar stijgen op de wereldranglijst. Ze haalde de halve finale van het bekende tennistoernooi Roland-Garros 2016.

Vraag vooraf
Ken je Kiki Bertens en heb je weleens iets gehoord/gelezen over haar prestaties?

Vragen bij het filmpje

1 'De wedstrijd staat op het bord, maar dan de eerste horde', zegt de presentatrice. Wat is een horde en wat bedoelt ze ermee in deze context?

2 De toeschouwers vinden de wedstrijd heel spannend! Welke uitdrukking gebruikt de presentatrice voor die spanning?  

3 Helaas haalt Kiki de finale niet, maar 'mentaal' is ze enorm gegroeid, volgens een toeschouwer. Wat bedoelt hij met mentaal groeien?

3a Op wat voor manier kun je nog meer groeien? Geef een voorbeeld.

4 Volgens haar oude coach heeft Kiki behoorlijk wat 'barrières' moeten overwinnen. Welk ander woord voor barrière heb je eerder voorbij horen komen? Bedenk nog twee synoniemen.

5 Volgens de coach heeft Kiki een enorme 'drive', maar is ze daardoor ook 'faalangstig'. Wat valt je op aan zijn uitspraak van het woord 'drive'?

6 Leg eerst uit wat de woorden drive en faalangstig betekenen. Leg daarna uit hoe je faalangstig kunt worden van een enorme drive.

7 Kijk naar je antwoord bij 6. Heb jij dit ook weleens? Geef een voorbeeld.

Spelling - accent

Het woord barrière heeft een accent. Welk accent is dat? En waarom moet je het woord met dat accent schrijven?

Bedenk nog twee woorden met hetzelfde accent als in barrière.

Welke andere accenten ken je? Geef bij elk accent een voorbeeld.  

Leenwoorden

Barrière en drive zijn leenwoorden. Wat is een leenwoord? Uit welke talen lenen we deze woorden?

En ken je nog andere leenwoorden uit die talen?

Nederlander Eric Arnold overleden op de Mount Everest

De Nederlandse bergbeklimmer Eric Arnold is overleden tijdens zijn beklimming van de Mount Everest.

1 Eric Arnold had in zijn tienerjaren een poster van de Mount Everest boven zijn bed hangen. Waarom was dat bijzonder?
2 'Bergbeklimmers hebben een virus opgelopen', zegt iemand.
Waarom wordt het woord virus hier gebruikt, denk je?
3 Eric Arnold was erg verbeten, hij wilde héél erg graag de Mount Everest beklimmen.
Wat betekent verbeten, denk je?
Bedenk zelf een zin waarin je het woord gebruikt.
4 Eric Arnold heeft drie keer eerder geprobeerd om de Mount Everest te beklimmen.
Welke tegenslagen had hij tijdens zijn beklimmingen?
5 Waar hebben klimmers vaak last van als ze hoog op de berg zijn?

Beeldspraak
Er wordt gesproken over 'die hele chemische fabriek'. Wat wordt daarmee bedoeld?

Kritisch luisteren
Werk samen met een klasgenoot.
Het filmpje gaat over het overlijden van een bergbeklimmer. Wat vinden jullie van 'de toon' van het filmpje? Leg jullie antwoord uit.

Bliep, hoe kan ik u helpen?

Een Amsterdams hotel heeft een nieuwe medewerker: Hugo. Maar Hugo is niet zomaar een nieuwe medewerker: Hugo is een robot.

Vragen bij het filmpje

1 De directeur van het hotel vindt Hugo een aandoenlijk ventje. Wat bedoelt hij daarmee, denk je?
2 De vraag 'Waar is het Anne Frankhuis?', kan Hugo goed beantwoorden. Hoe kan dat?
3 Waarom hoeven de medewerkers van het hotel niet bang te zijn dat Hugo hun baan zal afpakken?
4 Welke taken moet Hugo in de toekomst uitvoeren?

Taalgebruik
In het intro hoor je de volgende zinnen:
'Het is zijn eerste werkdag in het hotel'.
'Hij is jong en moet nog veel leren'. 
Wat is er grappig aan deze zinnen?

Vragen stellen
Schrijf de eerste vraag op die de presentator aan Hugo stelt.
Hoe komt het dat Hugo deze vraag niet begrijpt?

Uitdrukkingen
'Je moet erg op je woorden letten', zegt de presentator. Vind je deze uitdrukking goed gekozen? Leg je antwoord uit.

Vrijheid geef je door

5 Mei Bevrijdingsdag, 4 mei Dodenherdenking. De Rijksoverheid zendt elk jaar een tv-spotje uit om mensen te informeren over deze belangrijke dagen.  

Vragen bij het filmpje

1 In het filmpje hoor je:
We geven het door aan elkaar, we koesteren 't, herdenken 't, we vieren het, omdat het misschien wel het belangrijkste is dat we hebben
Naar welk woord verwijst het en 't in deze zinnen?

2 Wat betekent koesteren? Bedenk drie woorden die je erbij vindt passen. 

3 Sommige woorden in de zinnen van 1 (doorgeven, koesteren, herdenken, vieren) passen bij de beelden in het filmpje. Op welke manier?

Schrijven - slogan 
Vrijheid geef je door is de slogan van dit filmpje. Leg uit wat een slogan is.
Leg in je eigen woorden uit wat de slogan Vrijheid geef je door volgens jou betekent.
Welk beeld is gekozen bij de slogan? Leg uit op welke manier het beeld bij de slogan past.
Bedenk samen met een klasgenoot nog een nieuwe slogan over vrijheid.

In de huid van de scheidsrechter

Op voetbalclub DWS fluiten jonge spelers wedstrijden; zo leren ze hoe het is om scheidsrechter te zijn. En dat heeft invloed op hun gedrag in het veld.

Vraag vooraf
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot.
Doe je aan sport?
Heb je in jouw sport te maken met scheidsrechters?
Gedraag jij je altijd netjes tegen de scheidsrechter? Leg je antwoord uit.

Vragen bij het filmpje

1 Abel en Manou hebben 25 scheidsrechtertjes 'onder hun hoede'. Hoe zoek je op wat deze uitdrukking betekent?
1b Leg uit wat de uitdrukking in bovenstaande zin betekent.

2 Welke opdracht hebben de jonge scheidsrechters?

3 Zicco zegt: "Een ouder moet er gewoon mee stoppen." Wat bedoelt Zicco als hij ermee zegt? Bedenk zelf twee voorbeelden. 

4 Yassine is als speler rustiger sinds hij fluit. Hoe komt dat?

5 De voorzitter van de club DWS zegt dat het 'waanzinnig goed uitpakt' om de jeugd te laten fluiten. Wat bedoelt hij daarmee?

6 Volgens de voorzitter is het goed om jongeren verantwoordelijkheid te geven. Wat leren ze daarvan?

Woorden - associëren
Respect en begrip zijn belangrijk in de sport. Maar niet alleen in de sport, ook in je klas bijvoorbeeld, of in je vriendengroep. Waar denk je aan bij het woord respect? En waaraan bij het woord begrip?
Noteer voor beide woorden vijf woorden die je erbij vindt passen.
Werk daarna in een groepje van vier klasgenoten. Elk groepslid noemt steeds een woord dat hij of zij gekozen heeft. Leg elkaar uit wat je ermee bedoelt.

Waar is mijn kind-chip

Media Markt kwam een aantal dagen geleden met een nieuw product: de RFID S4.
Bekijk de foto, lees de onderstaande tekst en beantwoord de vragen.

Vragen bij de afbeelding

1 Wat is je eerste gedachte of gevoel bij het zien van de reclame van Media Markt?
2 Voor welk probleem is de RFID S4 een oplossing?
Beantwoord vraag 3, 4, en 5 samen met een klasgenoot.
3 Denken jullie dat het product veel gebruikt gaat worden in de toekomst? Leg ook uit waarom wel of niet.
4 Lees zin 3 in de eerste alinea nog eens. Wat vinden jullie verder gaan: een kind van 6 een mobiele telefoon geven, of bij hem of haar een chip implanteren. Leg ook uit waarom jullie dat vinden.
5 Wat maakt deze reclame betrouwbaar?

Lees de volgende zin zeer nauwkeurig en noteer je reactie.
6 De RFID S4 is gelanceerd op 01-04-2016.

De nieuwe Schijf van Vijf

Het Voedingscentrum presenteert de nieuwe Schijf van Vijf.
De Schijf van Vijf geeft ons informatie over gezond eten.

Vraag vooraf
Praat met een klasgenoot. Wat betekent 'gezond eten' voor jou? Ken je de Schijf van Vijf?

Bekijk het filmpje een eerste keer en maak aantekeningen. Noteer de naam van de vijf vakken van de Schijf van Vijf. Bespreek je antwoord met een klasgenoot. Zorg dat je samen een compleet beeld hebt. Bekijk daarna het filmpje nog een keer.

Vragen bij het filmpje

1 Het filmpje start met informatie over de keuze die we elke dag moeten maken. Maak de zin af:
Ik wil genieten van het leven en tegelijkertijd...
2 De Schijf van Vijf kent drie uitgangspunten: 1) eet elke dag genoeg uit elk vak, 2) varieer, en 3) geniet. Wat betekent: varieer?
3 Bij welk vak uit de Schijf van Vijf horen de volgende opmerkingen:
1 Eet in alle kleuren van de regenboog... Vak:
2 Je lichaam is je hartstikke dankbaar voor al die vezels... Vak:
3 Wat dacht je van hüttenkäse met reepjes paprika en peper... Vak:
4 Bak je groenten in zonnebloemolie... Vak:
5 Drink vooral kraanwater, thee of gefilterde koffie... Vak:
4 De Schijf van Vijf is geschikt voor 'de Hollandse pot' én voor eten 'uit alle windstreken'. Wat wordt bedoeld met 'de Hollandse pot'? Geef ook twee voorbeelden. En wat is eten uit 'alle windstreken'? Geef ook twee voorbeelden.

Grammatica
Bekijk de zin die je hebt aangevuld bij vraag 1. Staan er een persoonsvorm en onderwerp in het deel dat je hebt aangevuld? Zoja, welke? Zonee, maak de zin compleet met een persoonsvorm en onderwerp.

Krokodil in de woonkamer

In Amsterdam zijn in een woonhuis twee krokodillen aangetroffen. Ze deden dienst als waakhond!

Vragen bij het filmpje

1 In de verblijfsruimte van de dieren trof men een bassin aan. Wat is dat?
2 Welk idee hebben de criminelen misschien wel uit een film opgedaan?
3 Wat valt je op aan de manier waarop Ferry T. met zijn dieren omgaat? Beschrijf wat je ziet en geef je mening daarover.
4 De politie vindt het een unieke zaak. Wat betekent dat?
5 En jij? Vind jij het een unieke zaak, of ken je nog wel schokkender verhalen?

Woorden - synoniemen
In het filmpje worden drie verschillende woorden gebruikt voor de huisdieren van Ferry T. Welke?

Fictie - scenario
Werk samen met een klasgenoot. Jullie verfilmen een spannende scène uit een boek.

De twee politieagenten gaan het huis binnen, de hal door, de trap op, naar de slaapkamer. De deur gaat knarsend open.....

Hoe gaat de scène verder, wat treffen de politieagenten aan? Dat mogen jullie bedenken. Probeer een uniek verhaal te schrijven. Gebruik maximaal tien zinnen.

Jeugd schittert op Ajax Youth Tournooi

Afgelopen weekend werd het Ajax Youth Indoor toernooi gespeeld. De jeugd uit Nederland en België zette het beste beentje voor.

Vragen bij het filmpje

1 De trainer van Ajax F1 zegt: 'Het is zo puur.' Wat bedoelt hij daarmee, denk je?
2 Voetballen in de zaal is anders dan op het veld. Wat leer je in de zaal?
3 De trainer van Ajax F1 zegt: '... dat is mijn manier van coachen.'
Waar verwijst het woordje dat naar?
4 Wat vindt de trainer moeilijk in zijn werk?
5 Wat is 'het teamgevoel' waar de trainer het over heeft?
6 Welke Nederlandse hit wordt door het Ajax-team samen gezongen?

Fictie - leeservaringen uitwisselen
Ken je boeken die over voetbal gaan? Of over een hoofdpersoon die heel goed is in een andere sport?
Raad elkaar een boek aan.

Gedicht - liedtekst
Bekijk je antwoord op vraag 6. Zoek de liedtekst van de hit op en beantwoord de vragen:
Wat is het couplet?
Wat is het refrein?
Welke rijm kun je er in ontdekken?
Welke woorden vallen je op? Leg ook uit waarom.

Autorijden zonder rijbewijs

Binnenkort mag je al op je zeventiende je rijbewijs halen. Sommige jongeren kunnen daar niet op wachten en willen al eerder autorijden. Heb jij weleens zonder rijbewijs achter het stuur gezeten?

Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen.



Vragen:
a. Geeft iedere persoon meteen een eerlijk antwoord op de vraag of hij of zij weleens zonder rijbewijs gereden heeft? Leg je antwoord uit.
b. Een jongen vertelt over de slechte afloop van rijden zonder rijbewijs. Wat gebeurde er?
c. Met welke persoon in het filmpje ben jij het eens? Leg je antwoord uit.

Bekijk de Actuele Leestaak bij dit fragment.

Toeterprotest

Treinreizigers gedragen zich vaak agressief tegenover treinpersoneel. De machinisten hebben hiertegen een actie opgezet.

Opdracht:
Bekijk het filmpje. Bespreek daarna met de klas de volgende vragen.
a. De machinist is emotioneel vanwege het geweld tegen het treinpersoneel. Waarom raakt dit hem zo?
b. De machinist heeft ook een advies voor de reizigers. Welk advies?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Waar moeten wilde circusdieren naartoe?

Wilde dieren in het circus: zielig of leuk? Vanaf september 2015 zijn ze verboden in de Nederland. Maar de mensen van het circus zijn hier niet blij mee.


Bekijk het filmpje tot 0:49 min.


Opdracht:
Er zijn voorstanders en tegenstanders van het verbod op wilde circusdieren.
Bespreek met de klas de volgende vragen.
a Natascha Freiwald van Circus Freiwald is tegenstander van het verbod. Kun je je voorstellen dat zij er zo over denkt? Leg je antwoord uit.
b Leon de Groot van de Partij voor de Dieren is voorstander van het verbod. Waarom is hij blij dat het verbod er komt, denk je?
c Ben jij zelf voor- of tegenstander van het verbod? Waarom?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.

Aandacht op de weg

Ben jij op de fiets wel eens bezig met je smartphone? Let dan op! Op 23 september is de campagne ‘Aandacht op de weg’ gestart, om jongeren aan te moedigen hun mobieltje niet te gebruiken in het verkeer. Doe jij mee?

Bekijk het filmpje:

Opdracht:
Bespreek met de klas de volgende vragen.
a Wat gebeurt er in het filmpje?
b Heb jij dit zelf wel eens meegemaakt?

De Actuele Leestaak bij dit fragment.