Superzwart sorbetje

De lente is begonnen! Het zonnetje piept af en toe al tussen de wolken, de terrasjes stromen vol, er zijn lammetjes in de wei en daar hoort een ijsje bij!

Vragen vooraf
Waar denk jij aan bij de lente?
Wat doe jij het liefste als het na een koude periode weer warm wordt?
Eet je vaak een ijsje? En wat is je favoriete smaak?

Bekijk de video



Vragen bij de video

1 Hoe komt het ijsje aan zijn zwarte kleur?
2 Het zwarte ijsje is een groot succes. Door welke uitdrukking weet je dat?  
3 Het ijsje heet 'Black Ash Icecream'. Waarom gebruikt een Nederlandse ijskraam een Engelse naam voor een nieuw ijsje, denk je?

Instructie
Stel, iemand wil weten hoe je dit zwarte ijsje moet maken. Welke stappen moet je volgen?
Gebruik instructietaal, dus de gebiedende wijs.

Versterkingen
Het woordje git versterkt het woord zwart. Wat betekent git denk je?
Ken je andere versterkingen voor zwart?
Gewoon sorbetijs is meestal wit. Ken je een versterking voor wit?
Bedenk samen met een klasgenoot drie bijvoeglijk naamwoorden die bij de lente passen.
Bedenk samen versterkingen bij de bijvoeglijk naamwoorden.

Lichaamstaal
De verslaggeefster proeft het ijs en vindt het lekker. Haar gezicht drukt daarbij iets anders uit. Hoe kun je die gezichtsuitdrukking uitleggen?

Terug van weggeweest: Het hoorspel

Op Eerste Paasdag was het hoorspel 'Madam', van de overleden Nederlandse schrijfster Annie M.G. Schmidt te beluisteren op de radio.

Vraag vooraf.
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot:
- weet je wat een hoorspel is?
- ken je voorbeelden van hoorspelen?
- denk je bij de zin: Een hoorspel op de radio:
A Leuk, daar ga ik naar luisteren!
B Hmmmm.... is er ook een versie met beeld?
C Wat is een radio?

Let op! Lang fragment (6:55).
Bekijk het fragment van minuut 30:40 tot en met minuut 37:36.

Vragen bij het filmpje

1 De manier waarop de presentator Jeroen Pauw in zijn eerste zin het woord 'hoorspel' uitspreekt, zegt iets over het fenomeen. Wat?
2 Vroeger luisterden veel mensen naar hoorspelen, volgens de acteur Pierre Bokma: 'Mensen zaten  gekluisterd.' Wat bedoelt hij daarmee?
3 Als de acteur moet kiezen tussen blind en doof, kiest hij voor blind. Hoe onderbouwt hij die keuze?
4 Welke uitspraak doet actrice Annet Malherbe over dove en blinde mensen?
5 Welke kritiek heeft de acteur op een toevoeging als (hij kucht) in ondertitels?
6 Over welke tegenstrijdigheid gaat het hoorspel 'Madam' volgens de schrijfster zelf?
6a Wat valt je op aan haar uitspraak?

Non-verbale signalen.
Hoe interpreteer jij de lichaamstaal van de twee andere (jonge) talkshowgasten?

Stijlfiguren
In het fragment wordt twee keer dezelfde stijlfiguur gebruikt. Lees de uitspraken.
- 'In de studio zeggen ze: en daar dan 30 % vanaf.' (Pierre Bokma spreekt over het verschil tussen opnemen voor een publiek en opnemen in de studio).  
- 'Vaak denk ik bij een musical: doof.' (Jeroen Pauw praat over musicals van tegenwoordig).
Van welke stijlfiguur bedienen de sprekers zich? Doe de uitspraken nu op een directe manier.

Generaliseren.
- Kijk naar je antwoord bij 4. De actrice generaliseert hier.
Hoe kun je haar uitspraak minder generaliserend maken?
- Welk beeld schept Jeroen Pauw van de twee jongens na hun verhaal over het uitzenden van 'The Titanic'? Noteer de uitspraak en het - wellicht onbedoelde - beeld.

Discussie
Als jij moest kiezen, zou je dan liever je gehoor of je zicht behouden? Onderbouw je antwoord.

Geen Oranje op het EK dit jaar

Nederland heeft zich niet gekwalificeerd voor het Europees Kampioenschap voetbal 2016. En dat vinden ze in sommige buurten echt heel jammer.

Vraag vooraf
Ben jij een Oranjefan? Waar en met wie bekijk jij wedstrijden van het Nederlands voetbalelftal?

Vragen bij het filmpje

1 'Hij is van de klare taal', zegt de presentator over de eerste man die aan het woord komt. Welke voorbeelden van klare taal hoor je? En wat wordt er bedoeld met klare taal, denk je? 

2 'Kijk, zó had de straat van Danny eruit gezien.' Waar verwijst zo naar? Geef voorbeelden.

3 Er komen dit jaar in het café geen toeschouwers naar het voetbal kijken. Dat is een 'aderlating' voor het café. Wat betekent aderlating hier?

4 Welk verband tussen vakantiegeld en het EK legt de caféhoudster?

5 De caféhoudster hoopt nog op een underdog die ze kunnen steunen. Wat bedoelt ze daarmee? Ze geeft ook alvast twee voorbeelden. Welke?

Fictie - onderwerp

Over voetbal zijn meerdere jeugdboeken geschreven. Ken je er eentje?

Vat kort het verhaal samen en beschrijf de hoofdpersoon.

Raad je je klasgenoot het boek aan?

Taalonderzoek - lichaamstaal

Danny baalt er echt van, dat Oranje niet meedoet aan het EK. Hij zegt het, maar je kunt het ook aan hem zien. Geef een aantal voorbeelden daarvan. 

Vrijspraak na 12,5 jaar in een Spaanse cel

De Nederlander Romano van der Dussen is na 12,5 jaar in een Spaanse cel eindelijk vrijgesproken. Hij werd in 2003 veroordeeld voor een verkrachting op Mallorca. Inmiddels blijkt een Britse man dit delict op zijn geweten te hebben en daardoor kwam Romano op vrije voeten.

Vragen bij het filmpje

1 Romano van der Dussen wordt de 'beroemdheid tegen wil en dank' genoemd. Wat bedoelt de verslaggever daarmee?
2 Romano heeft in de afgelopen jaren zijn vader niet veel gebeld en geschreven. Wat hield hem tegen om dat te doen?
3 Welke twee bewijzen zorgden ervoor dat Romano's vonnis vernietigd werd?
4 Romano wil naar Nederland met 'zijn naam schoon'. Hij wil waarschijnlijk een uitdrukking gebruiken die later in het filmpje op de juiste manier wordt gebruikt. Welke uitdrukking is dat?
5 Op de verslaggever maakt Romano een strijdbare indruk. Vind jij dat ook? Onderbouw je antwoord met wat je ziet en hoort.

Taalonderzoek 
Romano heeft 12,5 jaar in een Spaanse cel doorgebracht. Wat valt je op aan hoe hij de Nederlandse taal gebruikt? Noteer twee voorbeelden.

Schrijven - Nieuwsbericht
Maak een nieuwsbericht van de informatie uit het filmpje. Gebruik de 5W1H-vragen als hulp.

Seksles voor jongens

Op veel scholen wordt er wel seksuele voorlichting gegeven, maar zijn die lessen voornamelijk voor meisjes. Terwijl seksuele verantwoordelijkheid natuurlijk van twee kanten komt. Op het ROC Mondriaan in Den Haag zijn ze daarom begonnen met 'seksles' voor jongens.

Vragen bij het filmpje

1 Waarom is de school dit jaar ook gestart met seksles voor jongens?

2 Wat valt je op aan de lichaamstaal van de jongens in de klas? Geef een voorbeeld.

3 In het filmpje komt een aantal moeilijke woorden en uitdrukkingen voor. Wat betekenen ze?
Werk samen met een klasgenoot.
- Sommige meisjes gaan schaars gekleed. Wat betekent dat? 
- Dit soort lessen is verplichte kost. Wat betekent deze uitdrukking?
- Op sommige scholen krijgen meisjes een training om weerbaar te worden. Waar denk je aan bij het woord 'weerbaar'?

4 Aan het eind van het filmpje geven twee leerlingen hun mening over het nut van de lessen. Noteer de twee meningen.

5 Met welke mening ben jij het eens? Leg goed uit waarom.

Woorden - synoniemen en taalsoort
Welke synoniemen kun je bedenken voor schaars?
Je docent noteert alle woorden op het bord. Horen de woorden bij jongerentaal, straattaal, groepstaal of standaardtaal? Maak zelf kolommen en zet de woorden in de juiste kolom.