Zweetloze selfies

Sportschool Basic Fit in Amsterdam biedt leden sinds kort de 'no sweat selfie zone'. Hartstikke handig! Maar wat is een 'no sweat selfie zone' eigenlijk?

Vraag vooraf

Maak jij wel eens selfies in de sportschool?

Hoe zorg je ervoor dat je er zo goed mogelijk op staat?

Bekijk de video en beantwoord de vragen

Vragen bij de video

1 Wat is de 'no sweat selfie zone'?

2 Voor welke drie soorten mensen is deze zone bedoeld?

3 Hoe legt de sportpsycholoog de positieve werking van deze zone uit?

Opsomming 

Welke drie attributen zijn er te vinden in de 'no sweat selfie zone'?

Welke drie signaalwoorden verbinden deze drie attributen?

Werkwoordspelling

De sportpsycholoog zegt: 'Ik ben blij dat Basic Fit, naast aandacht voor de fysieke conditie, nu ook aandacht (besteden) aan de mentale fitness van mensen.

Wat is de juiste vorm van besteden in deze zin?

Vraag achteraf

- Weet je wat voor dag het vandaag is?

- Wie speelt zijn of haar rol in deze clip het best: de vrouwelijke influencer (Carolina van Dorenmalen), de marketingmanager van Basic Fit (Erica van Vonderen-Hahn), de sportpsycholoog (Jan Sleifer) of de mannelijke influencer (Nigel van der Horst)? Leg uit waarom je dat vindt.

- Welke andere grappen heb je vandaag gehoord?

Zomer - en wintertijd

Afgelopen zaterdagnacht was het weer zover: de klok ging een uur vooruit. Maar welke tijd is beter voor ons: de zomer- of de wintertijd? En wat zegt de wetenschap erover?

Vraag vooraf
Heb jij last van het verzetten van de klok?
Op welke manier kun je last hebben van het verzetten van de klok, denk je?
Weet je waarom de klok wordt verzet?

Bekijk de video (klik op de link) en maak aantekeningen.


Klik hier voor de video

Werk samen met een klasgenoot. Beantwoord de vragen met behulp van je aantekeningen. 
1 Hoeveel mensen hebben last van het verzetten van de klok?
2 Wat voor klachten ervaren mensen die er last van hebben? Noem er drie.
3 Wat is het voorstel van de EU?
4 Wat houdt 'de Engelse tijd' in?
5 Wat is de 'Amsterdamse tijd'?
6 Om welke redenen zijn we in de 20e eeuw nog twee uur opgeschoven?
7 Welke twee risico's lopen we met een permanente zomertijd?

Grammatica
Dr. Marijke Godijn zegt: 'Zo'n 25 procent van de mensen heeft last van het verzetten van de klok.' Waarom is het niet 'Zo'n 25 procent van de mensen hebben...?
Tot welke woordsoort behoort het woord zo'n?

Spelling
Dr. Marijke Gordijn zegt: 'En dit duurt niet één dag, maar voor vele(n) 4 weken, en sommige(n) houden er de hele zomer last van.'
Overleg met een klasgenoot. Schrijf je vele(n) en sommige(n) mét een -n of zonder -n?

Plog around the block!

Plogging werd genomineerd voor het Woord van 2018.

Vraag vooraf
Weet je wat plogging betekent?
Heb je zelf wel eens geplogd?

Bekijk de video en beantwoord de vragen
Let op: in de video wordt Vlaams gesproken!



1 Wat is ploggen?
2 Waarom klopt de uitleg uit het beginshot: Ploggen = joggen + afval verzamelen niet helemaal?
3 Welke twee argumenten om te ploggen komen in de video aan bod?
4 Gaat de joggende vrouw ploggen of blijft ze gewoon joggen, denk je?
5 Bedenk een mooi Nederlands alternatief voor het woord plogging.

Verkleinwoorden en voornaamwoorden in het Vlaams 
a 'We hebben een 'zakske' bij, we gaan efkes (even) een 'tourske' doen'.
Welk verschil in de vorming van een verkleinwoord in het Nederlands en Vlaams zie je?
b Welke voornaamwoorden gebruikt Wouter als hij zijn ploggingpartner aanspreekt?
Gebruiken wij deze voornaamwoorden op dezelfde of op een andere manier?

Woord van het jaar 2018
a Plogging werd genomineerd voor het Woord van 2018. Een ander woord dat genomineerd was, komt ook 'voorbij' in de video. Welk woord is dat?
b Plogging heeft niet gewonnen. Meer weten over de nominaties en de winnaar?
Bekijk het hier: https://nos.nl/artikel/2261210-nominaties-woord-van-het-jaar-bekend-yogasnuiver-plogging-blokkeerfries.html

Examenterreur

Ben je al begonnen met je examens? Je school is in ieder geval vast al in de examenstemming.....

De examens zijn pas net begonnen, maar er zijn nu al 108.000 klachten over binnengekomen. Die klachten komen binnen bij het LAKS, het Landelijk Aktie Komitee Scholieren.
Het LAKS gaat vervolgens met de klachten aan de slag.

Vraag vooraf
Wat voor soort klachten dienen kandidaten in, denk je?
Wat zou jij echt vreselijk vinden tijdens je examen?

Bekijk de video en beantwoord de vragen



1 Voor wie is het LAKS?
2 Het LAKS krijgt inhoudelijke en organisatorische klachten binnen. Welke voorbeelden uit beide categorieën komen voorbij?
3 Kijk terug naar de vraag vooraf. Kwamen jouw voorbeelden in het echt ook voor?

Formuleren
Eén van de medewerkers van LAKS zegt: ´Dat ligt er een beetje per klacht aan´. Wat is er vreemd aan deze zin?  Hoe zou je de zin anders kunnen formuleren? Zij vertelt ook dat één school gehoor heeft gegeven aan een klacht. Wat betekent dat?

Klachten beoordelen
Stel, jij zit samen met je buurman/vrouw in het LAKS. Je mag slechts één klacht uit het fragment in behandeling nemen. Welke klacht is dat? Onderbouw waarom je die juist die klacht het meest serieus neemt.

Taal is zeg maar echt mijn ding

Vorige week ging de film 'Taal is zeg maar echt mijn ding' in première. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Paulien Cornelisse.

Vraag vooraf
Gebruik jij vaak stopwoorden en/of uitdrukkingen? Geef een paar voorbeelden.

Bekijk de video en beantwoord de vragen



1 In het boek 'Taal is zeg maar echt mijn ding' worden hedendaagse uitdrukkingen op de hak genomen. Leg deze uit in je eigen woorden. 
2 De film is opgebouwd rond een uitgangspunt en een verhaallijn. Noteer de verhaallijn en het uitgangspunt.
3 Welke uitdrukking is volgens de hoofdrolspeelster nu heel populair?
3b Kijk naar het antwoord van 3a. Gebruiken jij en je klasgenoten en/of vrienden een eigen uitdrukking met dezelfde betekenis?
4 Aan het eind van het fragment noemen de premièregasten hun stopwoorden. Welke ken je? Welke vind je vreselijk? En welke vind je juist leuk?
5 In de titel van de film en boek staan ook een stopwoord én een uitdrukking. Welke?
6 De familie van de actrice zat enorm te 'gniffelen'. Wat betekent gniffelen?

Taalpurisme
'Dit taalpurisme' zegt de voice-over, na de scène over het verkeersbord.
- Wat is taalpurisme?
- Wat hebben taalpurisme, het verkeersbord en de opmerking 'mét aanhalingstekens' van de hoofdpersoon met elkaar te maken?
- Wat is er aan de hand met de zin: 'Als een zoet broodje vliegt het boekje al een half miljoen keer over de toonbank'? Hoe noem je deze taalkwestie?

(werkwoord)spelling
Welke zin is goed?
A Ze hebben allebei een vader, die lijdt aan dementie.
B Ze hebben allebei een vader, die lijd aan dementie.
C Ze hebben allebei een vader, die leidt aan dementie.
D Ze hebben allebei een vader, die leid aan dementie.

Welke spelling is goed?
A BN-er
B BNer
C BNër
D BN'er

De Taalstaat: keuvelen, kuieren en kwebbelen

De Taalstaat is een radioprogramma waarin onze taal van alle kanten wordt bekeken. Een onderdeel van de Taalstaat is het Taalloket, waar luisteraars een taalvraag kunnen stellen. Je gaat luisteren naar een fragment over de betekenis en herkomst van drie woorden: keuvelen, kuieren en kwebbelen.

Vragen vooraf
- Ken je de woorden keuvelen, kuieren en kwebbelen?
- Gebruik jij (of iemand in je omgeving) deze woorden wel eens? En zo ja, op welke manier?

Schrijf de drie woorden onder elkaar.
Luister naar het fragment en maak aantekeningen.
Let op: dit is een audiofragment (geen video). Beluister het hier.

Informatie uit je aantekeningen halen
Bekijk je aantekeningen. Geef antwoord op de vragen.
1 Welke twee betekenissen heeft keuvelen?
2 Wat heeft het woord kevel met praten te maken?
3 Welke betekenis van het woord keuvel brengen we nu in verband met lampionnen en snoepgoed?
4 Hoe zijn kuieren en kwebbelen aan hun naam gekomen? 

Soorten aantekeningen
Vergelijk je aantekeningen én antwoorden met die van een klasgenoot. Concludeer welke aantekeningen (woorden, strepen, pijlen, bullets etc.) het beste resultaat geven.

Synoniemen
Noteer zoveel mogelijk synoniemen voor de woorden keuvelen, kuieren en kwebbelen.
Welke synoniemen gebruik jij zelf? Geef ook een aantal voorbeeldzinnen.

Vergeetwoorden
De presentator Frits Spits noemt het woord keuvelen 'een vergeetwoord'. Ga als volgt te werk:
1. Zoek op wat een vergeetwoord is.
2. Kies zelf een vergeetwoord.
3. Verzamel alle vergeetwoorden uit de klas.
4. Doe een stemming met een top 3 als resultaat.
5. Bedenk individueel twee zinnen per vergeetwoord.
6. Gebruik de vergeetwoorden een week lang zo vaak mogelijk en op een logisch moment.
7. Kijk na een week terug: krijgen de woorden een plek in je vocabulaire?

Terug van weggeweest: Het hoorspel

Op Eerste Paasdag was het hoorspel 'Madam', van de overleden Nederlandse schrijfster Annie M.G. Schmidt te beluisteren op de radio.

Vraag vooraf.
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot:
- weet je wat een hoorspel is?
- ken je voorbeelden van hoorspelen?
- denk je bij de zin: Een hoorspel op de radio:
A Leuk, daar ga ik naar luisteren!
B Hmmmm.... is er ook een versie met beeld?
C Wat is een radio?

Let op! Lang fragment (6:55).
Bekijk het fragment van minuut 30:40 tot en met minuut 37:36.

Vragen bij het filmpje

1 De manier waarop de presentator Jeroen Pauw in zijn eerste zin het woord 'hoorspel' uitspreekt, zegt iets over het fenomeen. Wat?
2 Vroeger luisterden veel mensen naar hoorspelen, volgens de acteur Pierre Bokma: 'Mensen zaten  gekluisterd.' Wat bedoelt hij daarmee?
3 Als de acteur moet kiezen tussen blind en doof, kiest hij voor blind. Hoe onderbouwt hij die keuze?
4 Welke uitspraak doet actrice Annet Malherbe over dove en blinde mensen?
5 Welke kritiek heeft de acteur op een toevoeging als (hij kucht) in ondertitels?
6 Over welke tegenstrijdigheid gaat het hoorspel 'Madam' volgens de schrijfster zelf?
6a Wat valt je op aan haar uitspraak?

Non-verbale signalen.
Hoe interpreteer jij de lichaamstaal van de twee andere (jonge) talkshowgasten?

Stijlfiguren
In het fragment wordt twee keer dezelfde stijlfiguur gebruikt. Lees de uitspraken.
- 'In de studio zeggen ze: en daar dan 30 % vanaf.' (Pierre Bokma spreekt over het verschil tussen opnemen voor een publiek en opnemen in de studio).  
- 'Vaak denk ik bij een musical: doof.' (Jeroen Pauw praat over musicals van tegenwoordig).
Van welke stijlfiguur bedienen de sprekers zich? Doe de uitspraken nu op een directe manier.

Generaliseren.
- Kijk naar je antwoord bij 4. De actrice generaliseert hier.
Hoe kun je haar uitspraak minder generaliserend maken?
- Welk beeld schept Jeroen Pauw van de twee jongens na hun verhaal over het uitzenden van 'The Titanic'? Noteer de uitspraak en het - wellicht onbedoelde - beeld.

Discussie
Als jij moest kiezen, zou je dan liever je gehoor of je zicht behouden? Onderbouw je antwoord.

Omdat je taal klinkt zo leuk!

Denemarken vond onze verkiezingen van 15 maart erg interessant. Zó interessant, dat ze hun nieuws in het Nederlands brachten!

Vragen bij het filmpje

Kijk en luister een aantal keer naar de video. Vat het nieuwsitem zo goed mogelijk samen. Welke informatie wordt gegeven?

Uitspraak
Je moet je best doen om het item goed te kunnen begrijpen. Dat heeft onder andere te maken met de manier waarop de Deense nieuwslezers het Nederlands uitspreken.
a. Met welke tweeklanken heeft de nieuwslezer moeite? (0:00-0:12)
b. Het woord 'verkiezingen' kent nogal wat varianten in deze video. Welke uitspraakvarianten hoor je voorbijkomen?

Grammatica - woordvolgorde
In de eerste 20 seconden zondigen de nieuwslezers twee keer tegen de woordvolgorde van de Nederlandse taal.
a. In welke zinnen?
b. Uit welke talen ken je de constructie die de nieuwslezers gebruiken? Geef een aantal voorbeelden.

Woordenschat
Mensen die Nederlands leren vinden het woord 'lekker' vaak lastig: het wordt voor van alles en nog wat gebruikt, maar je kunt er ook makkelijk fouten mee maken.
a. Hoe gebruik jij dit woord? Geef een aantal voorbeelden.
b. De nieuwslezeres sluit het item af met het zinnetje: 'Het was heel lekker'. Wat vind jij, goed gebruik van 'lekker' of 'niet?
c. Zoek op wat het Deense woord is voor 'leuk'.

Een taal leren
Met het toepassen van de juiste spelling en grammatica ben je er dus nog niet, als je een nieuwe taal wilt gebruiken.
a. Wat heb je door deze video geleerd over de aspecten van het leren van een andere taal?

Straatsmombies

In Bodegraven wordt een proef gedaan met speciale verkeerslichten voor smombies: de smartphone-zombies.

Vraag vooraf
Praat met een klasgenoot. Waar denk jij aan bij een 'smartphone-zombie'?

Bekijk het filmpje en beantwoord de vragen.

Vragen bij het filmpje
1 Welke definitie van een 'smombie' wordt in het filmpje gegeven?
2 Waarom werkt het nieuwe verkeerslicht overdag minder goed, volgens de jongen?
3 Veilig Verkeer Nederland vindt het idee voor de nieuwe verkeerslichten maar niets. Welk argument draagt de woordvoerster aan?
4 Met welk woord geeft de woordvoerster aan dat VVN de smartphone liever ziet verdwijnen uit het straatbeeld?
5 'Dat is de leeftijd', zegt een geïnterviewde mevrouw. Waar verwijst 'dat' naar?
6 Het filmpje wordt afgesloten met een uitdrukking, maar die wordt creatief gebruikt. Hoe luidt de oorspronkelijke uitdrukking?
7 Wat vind jij van een speciaal verkeerslicht voor smombies?

Smombiegedrag
Praat met een klasgenoot. Vind je het woord 'smombie' goed gekozen? Leg uit waarom wel of niet.
Ben jij een smombie? Geef voorbeelden van smombiegedrag bij jezelf.
Heeft smombiegedrag gevolgen voor de maatschappij, volgens jou? Leg uit waarom wel of niet.

Voornaamwoorden
Bekijk je antwoord op vraag 2. Welke persoon gebruikt de jongen als hij het over zichzelf heeft?
Beïnvloedt het gebruik van die persoon de boodschap van de jongen?
Gebruik jij ook wel eens die persoon als je over jezelf praat?
Wat is een reden om dat wel en een reden om dat niet te doen?

Supersnelle rap

Aan de tafel bij Humberto Tan, RTL Late Night, zat Kraantje Pappie (Alex van der Zouwen). Hij deed het nummer 'Best wel een ding', live in de studio.

Vraag vooraf:
Houd je van rap? Welke rappers of rapgroepen vind je leuk? Wat vind je er leuk/goed aan?
Ken je Kraantje Pappie?

Bekijk de video en beantwoord de vragen.

Vragen bij het fragment:

1. Als Kraantje Pappie de eerste keer zegt: 'Nee, dat kan wel sneller', wordt er gelachen aan tafel. Waarom?

2. Eén van de tafelgasten zegt: 'Volgens mij heb jij elektroden in je hersens'. Wat bedoelt hij daarmee, denk je?

3a. Kraantje Pappie zegt na afloop van zijn rap: 'Da's best wel een ding, he'. Hoe zou jij 'ding' in deze context uitleggen?

3b. Ken je nog meer situaties waarin mensen 'ding' gebruiken? Geef een aantal voorbeelden.

4. Volgens Humberto Tan (de tafelheer) moet de rap er altijd 'flawless' uitkomen. Welk Nederlands woord kun je hier gebruiken?

5. Waar zou het volgens de tafelgasten ook superhandig zijn als je zo snel praat?

Formeel / informeel taalgebruik

Wat betekent vousvoyeren?

Wie wordt door wie gevousvoyeerd in dit videofragment?

Wat vind je daarvan?

Gedicht

Hoeveel strofes kent 'Best wel een ding'?

Werk samen met een klasgenoot. Luister nog een aantal keer naar de eerste strofe. Probeer de strofe zo goed compleet mogelijk op te schrijven.

- welke vormen van assonantie en alliteratie kun je erin ontdekken? Geef ook voorbeelden.

- welke metafoor gebruikt Humberto Tan aan het eind van het fragment voor 'Best wel een ding'? 

- zoek op wat parallellisme in gedichten is. Kun je in de strofe parallellisme ontdekken?

- kun je in de strofe spreken van enjambement? Leg je antwoord uit.

- Kraantje Pappie draagt relatief monotoon voor. Wat betekent monotoon? Past die betekenis bij de voordracht van Kraantje Pappie? Leg je antwoord uit.

 

Originele track zien en horen: https://www.youtube.com/watch?v=3KfjjifUSpE

Tekst zien onder het filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=uv48dFMgmLw

Noodweer niet voor iedereen vervelend

Het regent dat het giet in Nederland, de afgelopen weken. In sommige delen van het land is sprake van ernstige overlast en schade. 

Vraag vooraf
Heb jij in de regio waar je woont veel last (gehad) van het noodweer? Heb je familie of vrienden in andere delen van het land waar veel overlast was? Praat erover met een klasgenoot.

Vragen bij het filmpje

1 Wat veroorzaakte de enorme ravage waarover aan het begin van het filmpje wordt gesproken?
2 Hoe kun je zien dat er sprake is geweest van een 'valwind'?
2a. Sven benoemt niet de ravage na een tornado. Hoe zou die eruitzien?
3 'Elders' in het land was er vooral veel waterschade. Wat is een synoniem voor elders?
A ergens anders in het land
B iets verderop in het land
C in de rest van het land
4 Wat onderschatten de automobilisten in Den Haag?
5 Sven kan inmiddels leven van zijn uit de hand gelopen hobby. Wat wordt bedoeld met 'een uit de hand gelopen hobby'?
6 Op welke manier brengt Svens hobby brood op de plank, denk je?

Gedicht - stijlfiguur
Aan het begin van het filmpje noemt de verslaggeefster het beeld van de weg met omgevallen bomen 'een gemankeerde ansichtkaart'. Leg uit wat ze daarmee bedoelt.
Welke stijlfiguur wordt hier gebruikt?

Spelling - persoonsvorm.
Als Sven vertelt wat hij zo mooi vindt aan zijn werk, zegt hij:
Je ziet de kracht van de natuur, je ziet wat er (gebeuren).
Noteer de juiste vorm van het werkwoord tussen haakjes. Leg uit welke stappen je hebt gevolgd.

Spelling - leestekens
Aan het eind van het filmpje wordt gesproken over de zogenaamde zomer. Wat wordt daarmee bedoeld?
Stel, je maakt een geschreven tekst van dit filmpje. Met welk leesteken maak je dan duidelijk wat je bedoelt met zogenaamde zomer?

JobTalk: solliciteren via een app

JobTalk is een app waarmee je een baan kunt zoeken. Hoe zou dat in z'n werk gaan?

Vraag vooraf
Bespreek de vragen met een klasgenoot.
Heb jij een bijbaantje? Hoe heb je die gevonden?
Noem nog drie manieren om een baan te vinden.

Bekijk de video hier.

Vragen bij het filmpje

1 Met welke app vertoont JobTalk gelijkenis?
2 Wat vindt de jongen van het eerste bedrijf dat de app toont? Leg je antwoord uit.

2 Stel, je raadt een vriend of vriendin aan om via JobTalk op zoek te gaan naar een baan.

Bedenk zelf hoe de app werkt en maak een instructie. Gebruik daarvoor de gebiedende wijs.

Geef je mening

Vind je JobTalk een handige app om werk te zoeken?

Noteer een voordeel en een nadeel van werk zoeken via een app als JobTalk.

In de toekomst kijken

Wat denk je, zal deze manier van solliciteren in de toekomst meer of minder gebruikt worden? Onderbouw je mening met een objectief en een subjectief argument. Ga in discussie met een klasgenoot die een andere mening heeft.

Fluiten = niet meer instappen!

De NS start met de campagne: Fluiten = niet meer instappen. Aanleiding is de gevaarlijke situaties die ontstaan als mensen op het allerlaatste moment nog de trein inspringen.

Vraag vooraf
Moet jij weleens rennen om een trein te halen?
Stel, je neemt de trein van 15:10. Is dit dan de instaptijd of de vertrektijd?

Luister hier naar het radiofragment
(let op: radiofragment, geen video!)

Vragen bij het fragment

1 De slogan bij de campagne luidt: Fluiten = niet meer instappen. Welk synoniem voor slogan ken je?

2 De conducteur vindt de slogan wel vlot. Vind jij de slogan en het beoordelingswoord vlot bij elkaar passen? Leg je antwoord uit.

3 Wat vindt de radiopresentator van de slogan? Leg uit hoe je aan je antwoord komt. 

4 Te laat instappen vormt een (steeds groter) probleem. In het filmpje worden meerdere gevolgen genoemd. Welke zijn dat? Verdeel ze over de volgende categorieën:

- gevolgen voor de late instapper;

- gevolgen voor de NS;

- gevolgen voor de andere reizigers;

5 Gevraagd naar een voorbeeld van gevaarlijke situaties zegt de conducteur: 'Tot kinderwagens aan toe'. Welke mening schemert in deze woordkeus door?

6 Kijk terug naar de vraag vooraf. Wat heb je geleerd?

Informatie - schema maken (infographic)

Maak een schema waarin je de gevolgen van te laat instappen inzichtelijk maakt. Je mag het zelf vrij vormgeven (bijvoorbeeld met een infographic).

Strike a Pose! Vogue, vogue, vogue...

Begin jaren 90 veroverde muzikaal icoon Madonna de wereld met haar Blond Ambition Tour. De film die daarover gemaakt werd, Truth or Dare, was belangrijk in meerdere opzichten. Nu is een documentaire gemaakt over die film én de dansers die daarin een hoofdrol speelden.

Vraag vooraf
Wat weet je over Madonna? Praat erover met een klasgenoot.

Vragen bij het filmpje

1 Waar gaat de documentaire 'Strike a pose' over?

2 Leg uit wat een 'infomercial' is.

3 Madonna wilde zich in haar tour 'afficheren als een Jeanne d'Arc van de seksuele bevrijding'. Leg uit wat Chris Buur bedoelt met afficheren en met de vergelijking.  

4 Leg uit hoe de documentaire de beeldvorming beïnvloedde.

5 Volgens Chris Buur moet je de documentaire zeker in de bioscoop zien. Hoe onderbouwt hij dat?

Gedicht - stijlfiguren

In zijn verhaal gebruikt Chris Buur de woorden 'stilte' en 'lawaai'. Welke stijlfiguur zie je hierin?

De woorden zijn ook metaforisch. Waar verwijzen ze naar?

Woorden - uitdrukkingen

De dansers werden 'op een voetstuk gehesen'. Deze uitdrukking is niet helemaal correct. Wat is het correcte werkwoord dat in deze uitdrukking hoort?

Woorden - Nederlands equivalent

Bedenk een Nederlands woord voor 'infomercial'.

Canon

De documentaire Truth or Dare werd destijds opgenomen in de 'pop-culturele canon'. Waar ken je het woord canon nog meer van?

Stel dat jij een pop-culturele canon maakt van het afgelopen jaar. Geef vijf voorbeelden van muzikanten die in jouw canon staan en onderbouw je keuze.

Rijke jongeren blowen het meest

Uit onderzoek is gebleken dat in het zuiden van onze hoofdstad het meest wordt gedronken en geblowd door jongeren. Hoe komt dat?

Vragen bij het filmpje

1 De voorzitter van de bestuurscommissie heeft het over een 'lijstje waar je niet bovenaan wil staan'. Welk lijstje is dat?

2 Welke twee redenen voert de voorzitter aan om niet bovenaan te willen staan?

3 Hoeveel oorzaken worden er genoemd voor het grote(re) percentage drankgebruikers in Amsterdam-Zuid? Noteer daarna:

a de oorzaken;

b door wie ze genoemd worden;

c wat de spreker ermee bedoelt.

5 Naast de oorzaken van drank- en drugsgebruik wordt er - impliciet - ook nog een gevolg genoemd. Welk gevolg is dat en door wie wordt het genoemd?  

6 Naast straatcoaches wil het stadsdeel 'extra maatregelen' nemen. Wat zouden dat voor maatregelen kunnen zijn? Bedenk drie maatregelen die jij zinvol vindt.

Grammatica

Kies een schuingedrukt woord:

41 % van de jongeren zegt / zeggen wel eens alcohol te hebben gedronken.

Welke grammaticaregel heb je gebruikt voor je keuze?

Grammatica - bijzin

'Een lijstje waar je niet bovenaan wilt staan'.

a Selecteer de bijzin.

b Wat klopt er niet aan deze bijzin?
c Formuleer de zin correct.

Douwe Bob op het Eurovisie Songfestival

De zanger Douwe Bob gaat Nederland vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival.

Vraag vooraf
Wat weet je al van het Eurovisie Songfestival?
Kijk jij elk jaar naar het Eurovisie Songfestival?

Vragen bij het filmpje

1 Volgens Douwe moet je op een bepaalde manier een exhibitionist zijn om mee te doen aan het Songfestival. Hoe legt hij dat woord daarna uit?
2 'Een hit scoren in het buitenland is dus een stuk makkelijker.' Noteer het signaalwoord in deze uitspraak. Welk tekstverband wordt met dit signaalwoord aangeduid?
2b Hoe komt het dat je nu makkelijker een internationale hit scoort?
3 Welke invloed heeft de groep ABBA op de plaatselijke economie? Geef twee voorbeelden.
4 Douwe opent een pop-upcafé dat alleen tijdens het Eurovisie Songfestival open is. Op wat voor manier is dat een 'voorschot op een internationale carrière'?

Uitdrukkingen
Er worden in het filmpje diverse uitdrukkingen gebruikt. Noteer er minimaal vier. Leg uit wat ze betekenen in de context van het filmpje.

Woorden - betekenis van woorden
Als Douwe Bob zich op het podium gedraagt zoals in de oorspronkelijke betekenis van het woord exhibitionist, zal hij flink wat kritiek over zich heen krijgen. Leg dat uit.

Woorden - Engelse woorden
Tegenwoordig zie je veel pop-upconcepten: een pop-upstore, een pop-uprestaurant, een pop-upcafé.
Bedenk een Nederlands woord voor het concept 'pop-up'.

Vergistoeristen drie dagen te laat

Ook dit jaar werden er weer 'vergistoeristen' gespot in de hoofdstad. Maar wat zijn dat en waarom komen ze te laat?

Vragen bij het filmpje

1 Wat is een 'vergistoerist'?

2 Welke reden wordt gegeven voor het bestaan van de 'vergistoerist'? 

3 In het filmpje wordt het woord fenomeen gebruikt: Het fenomeen waarbij..... 

Wat betekent dit woord?  

4 Wanneer kwam de eerste 'vergistoerist' naar Nederland? Leg uit hoe je aan je antwoord komt.

5 In het filmpje is een opsomming te horen. Welke?

6 Wat wordt bedoeld met het authentieke Koninginnedaggevoel?

7 Wat is voor jou 'het' Koninginnedaggevoel? Noteer vijf woorden die voor jou het best passen bij Koninginnedag / Koningsdag.  

Woorden - neologisme

Het woord 'vergistoerist' is een neologisme. Leg uit wat dat is.

Vind je het woord 'vergistoerist' goed gekozen? Leg uit waarom wel of niet.  

Bedenk zelf nog een andere grappige term voor de toerist die op de verkeerde dag naar een ander land afreist om feest te vieren.

Gedicht - vormen van rijm

In het woord 'vergistoerist' is een vorm van rijm aan te wijzen. Welke vorm?

Koningsdag in New York

Ook in New York wordt Koningsdag gevierd, maar dan wel al op 24 april. Afgelopen zondag dus.

Vraag vooraf
Bespreek de volgende vragen met een klasgenoot. Vier jij Koningsdag? Wat ga je doen en met wie?

Vragen bij het filmpje
1 In de eerste 8 seconden van het filmpje zie je typisch Nederlandse dingen voorbijkomen. Noteer er zoveel mogelijk en vergelijk je lijstje met een klasgenoot.
2 De zeezeiler Luc Overtoom zegt: 'Het is alsof de tijd een beetje teruggaat...' Hoe legt hij dat uit?
2b In zijn verhaal gebruikt hij meerdere synoniemen voor aankomen. Welke?
3 Waarom wordt Koningsdag in New York al op zondag 24-04 gevierd?
4 Volgens Rob de Vos is Koningsdag 'een visitekaartje' voor Nederland in New York. Wat bedoelt hij daarmee?
5 Volgens Rob de Vos wil Nederland graag uniek zijn. Wat bedoelt hij daarmee?
5b Ben jij het eens met Rob? Leg ook uit waarom je dat vindt.

Woorden - uitdrukkingen
Luc Overtoom zegt: 'Hier aankomen op Koningsdag is alsof het rondje gesloten is.'
Welke uitdrukking bedoelt hij hier waarschijnlijk? Kies een antwoord en leg ook uit wat de uitdrukking betekent.
A Het cirkeltje is rond.
B Het cirkeltje is perfect. 
C Het cirkeltje is gesloten.

Spaanse tandartsen in Nederland

In Nederland worden te weinig tandartsen opgeleid. In Spanje zijn er juist teveel. Na een cursus Nederlands gaan Spaanse tandartsen dan ook in Nederland aan de slag.

Vragen bij het filmpje

1 Welk synoniem voor 'verhuizen' hoor je aan het begin van het filmpje?
2 Hoe is het tekort aan tandartsen in Nederland ontstaan? Gebruik in je antwoord deze woorden:  opgeleid - eenvoudige taken - assistenten en mondhygiënisten  - verantwoordelijkheid - patiënt
3 Het aantal buitenlandse tandartsen groeit enorm. Welke twee problemen kan dat opleveren?
4 Zou jij een behandeling door een Spaanse tandarts een probleem vinden? Leg ook uit waarom wel of niet.

Nederlands leren - grammatica, uitspraak
Sergio heeft in een jaar goed Nederlands leren spreken. Toch heeft hij nog niet alles onder de knie. Wat valt je op aan het Nederlands van Sergio? Geef voorbeelden van:
- de uitspraak
- de woordvolgorde
- de volledigheid van zinnen

Johan Cruijff overleden

Johan Cruijff, de grootste voetballer die Nederland ooit gekend heeft, is op 68-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van longkanker. Wie was hij?

Vraag vooraf
Praat met een klasgenoot. Wat weet je over Johan Cruijff?

Vragen bij het filmpje

1 Beschrijf de inleiding van dit filmpje en de verwachting die de inleiding wekt.
2 Maakt de rest van het filmpje die verwachting waar? Leg je antwoord uit.
3 De voetbalverslaggever noemt het doelpunt van Johan Cruijff fabuleus. Welk woord is synoniem?
A geweldig
B onwaarschijnlijk
C beeldschoon
Bespreek je keuze met een klasgenoot: waarom heb je het gekozen?
4 In Barcelona wordt Johan Cruijff onthaald als 'de verlosser'. Waarvan verlost hij Barcelona?
5 Welke sterke uitsmijter maakt het anti-rookspotje waar Cruijff in speelt zo effectief?  
6 De Cruijffiaanse uitdrukking 'Elk voordeel heb een nadeel' is zeer bekend. Wat bedoelt hij er eigenlijk mee?
7 Cruijff wil Ajax naar een hoger plan tillen, maar trapt daarbij op zoveel tenen dat hij niet verder komt dan adviseur. Wat betekenen de schuingedrukte uitdrukkingen?

Spotje - persoonlijkheid en slogan
Dat roken slecht is, is allang geen geheim meer. Over alcohol wordt echter ook steeds kritischer gesproken: ook één glaasje is gevaarlijk.
Bedenk een spotje met een bekende Nederlander en een krachtige slagzin. Doel: mensen stimuleren geen alcohol te drinken.